J
A
c
f/
Digitized by the Internet Archive
in 2013
http://archive.org/details/ianiiacobiboissa01bois
A
A ILLVSTRE ET
VERTVEVSE DAME CA-
THERINE DE H E V, FEMME
ETESPOVSE DE HAVT ET P V I S-
Jant Seignetir tJtyCeffire Claude aAntoine de Vienne, ^py» ~K .
ChevaliertBaron de Clervant, Copett&c. *?/'?)
Ian Iacques Boiflard. "35 & & 4- E
MAdame, d autant quc jc mc fuis apperceu par
plufieurs fois , que, come eftes addonnee alafpe-
culation des chofes qui appartienneat a f inftru£lion de
r ame , avez prins pleifir a la le&ure d'un petit livret
d'Emblemes que je mis en lumiere il y a environ qua-
treans. lay eftimeeftre demon devoir (pourfobliga-
tion que fay a voftre maifon, a caufe de tant de biens 6c
honneursque fenay receu &en re^oyjournellement)
den recuillir un autre volume,les pourtrais defquels
i ay interprete par diverfes fentenes , appropries a la
matiere de laquelle trai&ent lefdits Emblemes , ex-
trai&es de divers autheurs Philofophes & Poetes. Cc
quc je vous dediCjComme a cclle a qui toutes mes eftu-
des fe doivent raporter : meftimant cn cela eftre bien
hotmore, quandilyous plairaderecevoir cepctitceu-
vre pour agreable , avcc tou t cc qui peut proceder dun
bon coiurde celuy qui dcfire demeurejraperpetuite.
Vofiretreshumble&trefo-
beijfantferviteur.
A ij A ELLE
. 173
A ELLE MESME
SONNET.
Madame,/> vous ojfre e(]?ars en ce volume
( Comme ienfuis tenu) ces Emblemes divers. .
iy louange les bons, Ty blafme lespervers,
ly blafonne la bonne & maligne couftumel
Cerfefi pas que pourtant arrogantje prefume
Acquerir quelque bruit degrandpar T vnivers.
Ain^oisiemployeainft,pourrendredefcouven
Vo^ merites atous,moncompas&maplume*
Tayfaqonneces traiflsfur tant de beaux difcours?
Dont vous endoctrinez ks voftres tous les lours,
Modelant leurbelT ameau patron devous mefme.
Maisfiieuffe eupouvoir de tracer au hurin
Lepourtrait imitede voftre efyritdivin,
Madame,TeuJfepein^I,pourtout,cefeulEmbleme.
PAVLI
PAVLI MELISSI FRANCI,
COMITIS PALATINI, EQJITIS
Torqjati, ET ClVIS R o-
mani, in Emblemata Iani Ia-
cobiBoiflardi.
BO i s s a r d i nitidiffimasin&des
Seje tranftulerant nouemfororum
Frater, Cecropidum^ Diua Pallas,
TJiJum vermiculata multiformi
isfrte Emblemata , qu& teres rotundo
Compofiuerat is labore nuper\
Matrona Cierevantia dicanday
Elefla Charitum triumparenti.
Vt adfabilis, vt Poeta comis
Es~i > humaniter acpie Deumq^
Et Deam hojpitio accipit benignol
Mirantur decus actypos venuftos:
Hisdies^aliis^peruidendis^
Vha haudjuffiat, HeJperoj^Jero
PernoUant Larefubfilente Vatis.
Ccena apponitur. Haudlouis vocam
^sjefiareambrofa^viliorem. .,..-'
Suaui timpora baljamo rigantur.
Somnum nox vbi debitumpopoJcit9
Vhumambospenetralcapit^toroj^
VnoiungitssfpoBnem &Mineruan*
Boijfardus, iuuenes Deosmaritans.
O qukm coniugium hocfit aufpicatuml
OquamconnubmmauaHthoGbeatuml
A iij Pctri
Petri Lepidi Metenfis m BoifTardi cffigiem i Theo^
doro de Bry fculptam.
CD v s Alexandrumfinobilitauit Apettcs,
Dumpinxitdofta Principisora manu:
lane, tuum illufirat Theodori indufiria vultum ,
Qui tanto heic piBus cernitur artifice.
PHILIP.
PHILIPPA LA-
Z.EA POLANA I L-
lyrica,ineandetn
effigiem.
E m i quidafyicio? labeUa cuia hac?
Tiniki CecropiolabeUameUe.
Cuimfunt oculi leporepleni ?
H&cfpirantia cuim ora?nonne
'Fittn eft h&cfaaesmeijbdalis
\Boiffardi?facilis Camcenacuiuf
tfflanum inflruxit, ApoUinisq^doBnm
Jndulfit citharam. Hercle, lanus ifteeffp
J^Qatm Sequanica Vefuntione.
Viuis* lane» igitur^ tuos^ <vultus
£xpreffos tabufis Theoderici
*Totus nouerit orbis. At Pol iUos
Terfiscarminibmtm Thalei*
qA morteinteritufy vindicafli.
AD LE-
AD LECTOREM
B O I S S A R D V S. ^
PR a v o s , candide Le&or, dum UbeUo hoc
Moresimprobo, Uudibws^fanttam
Virtutem cueho> tu meum injlitutum
frofequete tuofauore^ opinor:
Et dabis veniamyfiueriore
Siquaiudicionotem: neceJfeeH
Candenti reficarefipeferro
Membrumputre, medela quodne^
Sanare. Hocputoneminifuturum eH
Molejium. In genere omnia exaraui,
Parcensnominibft*. Moueretylem
Nullifumfilitufvoknsfiiensve*
i^4t qui confcim heicfuamjricari
x^Auflerafcabiem manuaftimabit,
In mejrendeat ; hoc licebit illi.
Mihifatfuerit bonisplaceres.
1
EMBLE-
EMBLEMATVM I N-
DEX, £T ORDO.
Francifico k ViennaBaroni Clereuantii.
i Educatioprimabonaiic.
■ ■ ■ .1 i. . ii i , . .1 t i, ■ iiij »n
Gedeoni a ZJienna Baroni Copetii.
i Virtutistin&urapudor.
* • I ■ I , I . I I . . I , | I I . I w
T^kolea a Vienna.
3 Virginis ornatus pudicitia Sc fimplicitas.
LoidiaVienna.
4 Necnihilnecquidlibet.
MariA a Vienna.
y Libertas veraeftfuisafFe&ibus nonferuire.
Ckudio Antonio a Vienna Baroni Clenuantii^ Copetii% &c.
6 Domatomniavirtus.
Catharin&Heuia. -
7 Prazmiumvirtutishonos,
— - ■ i i mmam^mmmmummmwmm^mtmmmmmmmmammmmmmmmmmmmm»Mmimmmmm^
Ioanni Comiti Ringrauio.
8 Famavirtutisftimulus.
Ioanni Cafimiro ComitiRingrauio.
$ Vitavirtutisexpersmortepeior.
i 1 1 iiiMimi iii !■■■■ ■iii
Othoni Comiti Ringrauio.
10 OTT' APETH ATEP OABOT EHISTA.
B Pauh
INDEX.
Paulo Meliffb, ComitiPalatino, CiuiRomano.
ii Hiftoriavirtusfitfplendidior.
Petro Gualterio Chabbotio Pittauo.*
i %. Confolatio viuis vita mortuis.
'Petro Lepido Metenfi.
13 Nemofortisnifi&iuftus.
Iacobo Santalbino Trecenfi Medico.
14 APETH2 2KTA $0ONOI
Odoardo Bineto CharUo,Trecenfi.
1 f Omne bonumopusinuidiamfentir.
Ioanni Tofihio Arckiatro, Palatino ^
\6 Antiqua nouisfemper prxfert liuor.
Abrahamo Ortelio, Cojmographft
17 Virtusinuidiafitexcitatior.
Dionyfio Leb&o BathiMoTricaJftno, L C
18 Virtuspreflavalentior.*
Ioanni Durantio , / C.
19 Virbonufrinuidiaffecunis.
Domitio Faino Veronenfi.
% 0 Liuor tabificum malis vcnenum .
Friderico Sylburgio.
1 1 Prudenter tempore &loc©;
Francifio
I N D B X.
Francifco Lojjio^Medico.
£2 Satcit6fifa?bene.
Rutilio Sarauefi , /. Q
23 Euentusftultorummagifter.
lacobo ^Pafchario.Medico,
24 Studio&vigilantia.
Ioanni Lobbetio , / C.
2f Laboromniavinck.
Ioanni Toflhio^Archiatro Palatino,
16 Pacevigentartes.
Lentulo ventidio Nucerino , /. C.
27 Inuitum cjui feruat,idem facit occidcnti.
loauni Lajicio Polono , /. C,
z 8 Vir malus alicno daranoiuam remfacir.
L&lioCleopajfoHydruntino.
29 Malum confilium confultoripeffimum.
Veturio Leontio Hydruntino.
50 Lajfa patientia fit furor .
laeoho Pafchario, Medtco,
31 Dulcevitaecondimentumamicitia.
Ludouico Malarm&o Vefuntino , / C,
51 Amicorumomniacommunia.
£ ij Stepha-
I N D E X.
Stephano Saugeto Vefuntina.
3 3 Ingratitudine languet amicitia.
Francifco Sarrao Nanceianoy /. GL
34 XAPI2 AXAPI2.
Petro Fridero Mmdano ', /. Ci
3f Prsetextu nocentior.
Pomponio Ricio Neapolitano.
$6 Amorte&usardentior.
Liuio Algerio Nolano.
37 VoluptatisvfuraemorbiV
Bafilio Charonda Albano.
38 Dele&at&angit.
Philipp&Ldfya Polana.
39 V bi voluptas imperat,illinc extruditur virtus.
Pro/pero VentidioNucerino.
40 Ebriusinfanoeftfimilis^
Nicolao Houllonio Metenji,
41 Grandeve&igalParfimonia,
Ioanni Aubrio Trecenji.
41 Paupercaslepra: fpecies.
Petro Lepido Metenji.
4 3 Bonorum probrum eft, virum probum indigere.
^Paulo
I N D E X,
Paulo Melijfo, ComitiPalatino.
44 Vitaaulicar/plendidamiferia.
FabioTdinU Salernitano\
4f Metuseftplenatyrannisr
Dionyjto Leb&oBathillio.
46 Nulliprseftat velox fortuna fidem.
RudolphaMagiftroMedico.
47 Expersfoctunseftfapientia.
Georgio Bertino Medico.
48 MensinconicufTamalis.
Friderico Sjlburgio.
49 Spescertiflimaccelo.
Petro Gualterio Chabbotio.
f o Mors extra perieulum nos collocat.
Iacobo SantalbinoMedico..
\ 1 Virt us eft fu neris expers.
B iij; ERRATA
ERRATA SIC CORRIGITO.
Pag.ytit. FranciJco.15.tit.tii. lo.verfu 6. truditur. lo.ftimulis.
1 4,1 6. infet. 2 f . tit. Gualterio. 4 Menim , dele comma. 40, 8 . iatlitatf
44, 1 y.posnitentia. 4 6,z 2 .Ruttlio.^y.tit.Rutilio.i.decuit. f 1, 1 . 4#*
»*#, $6,16. credulitate. 66, 1 6" . ejuo beme me.j 1 . tit. ^Pctro Fridero.
72,12. excors im.y 6, 1 9. quarenda. 8 %,\.fotentiorum. 1 3 . maturue-
rint. 102,14 .preciojiorem ,103,1 .Fortum. 3 fillertc.
O P)IOC TPOXOC: ACTATOC OABOC
rPOlCJCAMAT^
eN ^ 0AAACCH TA£-
Boc;eniseiNiic avhn
2M£N" eXHCTl A€OC:
MN A>, AilOPHC ANIH-r
PONJCXCIC rAJVtON,
OYKAMCPIMNOC eC:
CGAi;OY IAMCCIC. znc
e t 'ePHMoreYom t^k
NA IIONOI : nHPCO"ClC
hoaiai a' «"?£££
I^K^AC SAAAC
ka€ oc: HN" A'AnOPHC;
aionoc oiaac exeic
rAM-OJ^ OTKOC APICTOC
ecceTAi; OY TAMeCIC,
zjhc ct' eAA^po-re:/
pojsr/reicivA noeoc :
A4)P02\TTIC ajiaic bioc
Al^COTHTer PfcUVLA
A€Al.'iiOAlAI A fijvt
^NAf«ec .
— -5£9Y
Ce)C T€0i^m£OM£NOC TWN CWN ATAOGOIV AnOAAYdl;
&)C ac bicjcomcjntoc cJ>ciaco tson jcTeAN/wiv ,
£CTI ^ANHPCO^OC OYTOC,OC AM$Q TAYTA NQHCAC,
<£)ClAOI KAIAAllANH MCTPOiV CCjbHPMOCATO . W^
EDVC.A-
1 IACOB. BOISSARDI
I
EDVCATIO PRIMA BONA SIT..
"pvEVS optimus maximus conditor & confervator mundi
■^huius.hominemcreavitadimaginemfuijVtabeocogno-
fceretur&coleretur. At is perpeccatumlapfus,a prima,in
qua conditus erat,gratiaexcidit:illiufque ruinamagnaDei
mifericordiaperlefumChriftumgerierishumanifervatorem
reftaurataeft.Nafcimurfervipeccati, &perBaptifmum, vera
& viua fide Chriftu ampiexantes,libertati afferimur. Necefre
eftigitur aprimiscunabulisparvulorumingeniaforrnare, vt
ftatim edoceantur quales fint. Educatio eft fecundanatmra^
Qujimvisinvenianturplurimi,quiparvocumprofecl:uinfti-
tuantura. pra*ceptoribiisalioquin idoneis, tam depravataeft
innobisratio. Adamas &gemma2meliores poliuntur, pu-
mex&tophus nulla arte vindicantur afuaruditate &afperi-
tate. Prima tamen pueri inftitutio multumponderis&mo-
menti habet in fe.Fieri enim non poteft,vt non afficiatur vo-
ce docentis.Quod fi profectus non refporfdet diligentia? ma-
giftri,veriflmile eft,finedoc1:rinaillum duplo deteriorem fu-^
turum. Dum igitur pueritiainftitutionem poteft admittere,
nulliparccrelaboridebcntparentcs, nullisfurnptibus^vteo-
rumliberidoclrinafapientum exeolantur, &adftudium vir-
tutis adducantur. imitati rufticorum induftriam , qui arbores
tenellas regunt,& plicant pro ut expedit. Quo fe-
mel eft imbuta recens fervabit odorem
• teftadiu..
Francifco
EMBtEMMATA. 3
-.1. ,
Franiico a ViennaBaroni Clerevantij,
EDVCATIO PRIMA BONA SIT
VT i/<? virtuti eft annos ajjuefcere primos,
Et teneru mfanclu moribus ingenium.
"Erangiturincurvandaarbosivirgultaplicantun
Teftaque, quo imbuta eftjragrat odore diu.
VIR-
4 I. IACOB. BOISSARDI
II.
eeeeeeeae
VIRTVTIS TINCTVRA PVDOR.
TNgenia puerorum ad virtutem formanda, debent ftatim a
principiomodeftiaraffuefieri, &deterreriabomni labe vi-
tioru.ProptereaPrarceptoresdiligent.es debent ineo incum-
bere,vt tenellam iftam gctatem ad pietatis ftudium , & cultum
divinae maieftatis adducant fingulis momentis inculcantes,
Deo maxime placere, fipuerifefe ab omni peccatorum forde
impollutos fervent. Quos fi male aliquid egiffe , vel audiviffe
pudeatjdecens ille rubor , qui Iuventutis enafcitur genis, vir-
tutis eft tinc"hira,& fucus peculiaris. Cuftos virtutu omnium
dedecusfugiens,&laudem maximam confequens verecun-
diaeft.Sinequanihilrec1:umeffepoteft,nihilhoneftum.Pro-
pterea illi aetati conceduntur plurimaliberius,ita tamen,vt
cum relaxare animos velint iuvenes,& dare fe iucunditati,ca-
veant intemperantiam, meminerint verecundiae. Ludendi
enim eft quidam modus retinendus,vt ne nimis ab officio re-
cedant , elatiq; voluptate , in aliquam turpitudinem dilaban-
tunExempla domeftica multumproderunt:.Compofitifint
parentummoresad omnem modeftiam , pietatem , &virtu-
tem:nihil eft quod magis moveatliberos,quam parentum vi-
ta. Qubd exemplo illorum fit , id iure fieri putant. Exemplo
quodcunquemalo committiturrPlerunque enim eontingit,
vtfimalemoratifintadolefcentesjidpjimsEaetar-
tis fprmatoribus merito im-
putetur.
Gedeoni
EMBLEMMATA.
II.
s
GedeoniaviennabaroniCopetij
VZRTVTLS' TIKTCTVRA PVDOJL
Vlrtutis tMurapudor,probdt indole retta
Ejfekominem,&caftum denotatingenium.
A vitiis teneram atatem deterret, et infe
Calcar habeu ddceat quod meliorafequi.
C 3 VIRGI-
L IACOB. BOISSARD.I
III.
A ..vCs^X ><^K./€ <£W^A .^v^v-^,
VIRGINIS -ORNATVS PVDICITIA
&fimpKcitas
TvOtem fplendidam & locupletem filia? prscparaht parentes,
*-^ quam bonis rnoribus, pietate , & modeftia cultam cffe vo-
lunt.Pudicitia & fimplicitas prima pars eft , & praecipua mun-
di muliebris.Gemmas , texta ferica, aurumJargentu,& reliqua
huiusgenerisornamenta,lenocinia magis funt voluptatum,
quam ornamentavirginum. Veftium luxus arguitanimum
parum f6brium,& intuentiumoculos ad libidinem foliici-
tatcitius, quam ad honeftam opinionem. Nuilo cuitu melius
ornantuf virgines, quam fimplici. Virtusprimumlocumoc-
cupans in animis virginum,admittet fecure cultus neceffa-
rios, reijciet indignos, &fuperfluos. Splendidiorem tameii
ornatum.admittet vna quasque pro fua conditione & ftatu,
c|uo vti poterit, non abuti. :*£quum enim eft vt Principum li-
beri, & nobilium,quos Deus ad Politiae gubernacula iegitime
voeavit, areliqua plebedifferantcultucorporis:Facit orna-
tus plurimum ad reuerentiam , quam magiftratui bono debet
homines,contemptus pannofumcomitatur. DifFerantigitur
optimates a reliquo vulgo fplendoreveftium, provniufcu-
iufqueconditione &ftatu. Moduseftoptimus,decusipfum
tenere,necprogredilongius. Mediocritasinomnibus
necefiariaeft, &adomnem vfum cultumq;
vitcereferenda.
Nicoleae
EMBLEM M A T A.
III.
t
eaeseeeep
NicolexaVienna.
VIR.GI1VI5 ORNA.TVS PVDICITIA ET SIlslPLlCITAS ,
&At dotata venit qu& cafia efi corporevirgo*
^ Inque verecundo cuifedet orepudor.
Cui nec piclaaurovefiis^necmurice tincla\
Sed cultwfimplex, & nitor arte carens,
C 4
NEC
8 L XACOB. BOISSARDI
IIII.
NEC NIHIL NEC QVIDLIBET.
TNterrogatus aliquando Philofophus quam Rempublicam
*exiftimaretmeliorem,refponditeameffe,in quapietas, &
religionis cultus fandtinime obfervaretur: legesque ita effent
conftitutse,vt feveritatemclementiamoderaretur, &leniret:
eamque effe quam Ariftocratiam vocant : in qua civitas regi-
tur fapientiorum & mcliorum confilio & imperio. Quam au-
tempenimamdiccret.Refpondittyrannidem:quaE vnius fo-
lius, acmale inftituti plerumque hominis arbitrio ducitur,
cuiufq; conniventia&malo exemplo corrumpuntur civium
mores,& per omnem licentiam debacchati impune quidlibet
patrant. Hacrationearguitmoderationeomniagerendaeffe.
Namvt fummum iusfummainiuriaeft:vbi nimia Principis
feveritas, ibiquoqueparumamorisinfubditis.vbi amor, ibi
fides. Itaetiamaccidit, vtvbinimialicentiapermittitur,ibi
quoque genus omne vitioru pullulet, & nafcatur.Quapropter
italegum venerandamaieftas, & feveritas fervanda eft, vt fin-
gulapeccatapro temporum,locoru,&perfonarum circum-
ftantiis,admifforumquequalitate corrigantur:focietatisque
humanoc vincula retineantur in integrum : neque delinquen-
tium ratio venia? defperatione fubvertatur; hypo-
crifisque vitiorum omnicm mater
foveatur. s
LIBER-
EMB L E MMATA-
IIIL
LoidiaVicnna.
— -* "-•
KEC NIHIL NEC QVIDXIJBEX
/"^VambUignofeuntlegesdkefefiverdS;
^C^Jfff fltf* permittunt qutdlibet , «#£. w*/<*/.
£fcf *r */? r*r« w *«/&# moderentur babenas,
Ne quidvispopulojit, IkitumvenihiL
D
LIBER-
jof k I A C O B. B 0 1 S S AR D %
V.
3$28&BS3£%
LIBERTAS VEHA EST APFECTIBV&
fuisnonfervire.
^LjEmo efttam flmplexautrudis,qui ferviratem nonaefti-
*^meteffe magnum malum ; quique libertatem non prsefe-
rat magnis vitae commoditatibus. Quod ad fervitutis nomen
attinet,pmnes in eo eonfentiunt, ingenuo viroeffeintolera-
bilemrfed fervitutis genuinam fignificationem pauci confi-
derant. Nam multi corpore fervi funt, qui fuis dominis libe-
riores judrcari debent.qui propter bonorum affluentiam, fu-
premamque in fervos poteftatemytanta autoritateabuft, ef-
Frarnes per omnem lieentiamfefe dant predpitesjpatiunturqj;
fe trahi per omne paffionum & affedavum inordinatorum ge-
Bus^fuperbi^luxui^r^odiis^voluptatibusj&eiufmodimon-
flrisferviliterfubjediyUtfuorumvitiorum mancipiavere di~
ci poflint : Multi funt qui etiamfi bona prasditi fintanima^, &
bonis moribijs optime eruditi^prseftigiis aulicis ita fe fafcina-
ripermittunt,&deliciismancipari,utmagnatumvanitati in-
ferviant j &applaudantita,ut nehorulam fuae quietiliberara
relinquat.Quicunqueillam auream mediocrifatem diligens,
prudcnter fuos affc&us librat,& ad amuifim regit,& cor fuura
ab omni exceffu repurgat, ratione ftudioque moderatur
animi paffioncs, is veralibertate frut di-
cendus efL
Mariai
IMBLEMM ATA.
W
it
MariacaVienna.
A Vfeftnsqukunquefuos ftc vinetUUt iWot
•"- Ttmperety&ftudio vel rationt domet»
lurepoteft liber dici,nu1fumquefubire
Scrvitium,&veranobilitatefrui.
D i
DOMAT
*i LIACOB. BOISSARDI
VI.
DOMAT OMNIA VIRTVS.
QVicquid videmus,2eftimamus,& admiramur, in hoc orbe
,jerrarum,,caducum eft,& corruptioni fubjec~tum. Impe-
ria,regna,principatus,dignitatesrdiritix,vires,pulchritudo,
& ca*tera ejufmodi temporeflorent , & tempore effluunt,&
pereunt. Nihileft homini relidu.perpetuum. Ita voluit pro-
■^ videntiaDivina,ut nos aterrenis abftra6tosy ad cceleftiu con-
templationem pcrduceret.. Domat omniavirtus. Nihil tam
folidum,nihiltamfirnfum, quodavirtutefejunctum nonla-
bet,&fuamoleruati Solavirtusfemperfuifimilis, & nulliin-
jurise fuccumbit^eternitatis filia, gloria pedifFequamduecns,
ficut umbram corpus. EafolanoDilitat,ditat, fortificar, illu-
ftrat& ornatfuum fe&atorem :non ad horam, diem.^vel an-
num, fed ad pofteritatem illius honeftam producens memo-
riam;famamdilatat,&gloriamftabilitperpetuam, imo donat
immortalitate. Quatcunque autem extra vi rtutem acquirun-
tur, ea bullae inftar aquo& tumefcentia, momento temporis
durant;& fubitd evanefcunt,incjuenihilumrediguntur.. Vir-
tus enim eftaffec~Ho animi conftans,conveniensqiie,lauda-
hiles cfficiens eos,in quibus eft:& ipfa eft per fe fua fponte, fev
parata tamen utilitate,laudabilis:ex ea profieifeuntur
honeftas voIuntates,fentenm, conftlia,omnif~
quere&aa&io.
Cfaudio
E M B L E MM A T A.
VI. »
,*}
ClaudioAntonioaViennaBaroniClerevan-
tis Copetit, &c.
DOMAT OMN2A. VIRTV3' .'
.- ■
- ■.-?■'■■■■■' ■.■:■.___■
K0 *^- j|
^&r .. ^-^r
___^___:__j j
_ ;" 1
OTfcfj i
Ua»&:qE_w__l ;
* mm
:::!;! jji
iiiijii ijj
!::::! ill
:;:!'. :::
: ::;::: ::::
;■■:;■ .::;
Mjl fll :
1 ^\
■p
mm
■ 1 \ -*'_#_ J_ :i5
l»|||»,:^:!ii|: )|
Wm%*\
V.v.n.."...,..'™....„^' 1
_^'-ii_l_J**=
l£fe____*_
WSmU
1 1
.4' __? ' '^!P
_^^=^____Svh?
P§
E__r_i_-_1
18 ■
Bfflilii
_V$_?!__i__^_=_
yKss
_lSii
___3ff-_f__*
__ffW^_^W__
fi <
°KJilljuv4t mjufiis quafitapotentta beUis:
^Tr Nilgenue9auteautafraudeparatushon§s.
Temporevanefeunt/ubito hac : {fomrf «jfttf*4 twhw,
Etpulchra mentk nobile confilium*
D 3
PRJE-
14 t I A C O B. B O I S S A R D I
vn/
PRiEMIVM VIRTVTIS HONOS.
Vlrtutem necelTario gloriafequitur. Nihil eft eapulchrius,
nihilamabilius;fufcepitvita, confuetudoque communis,
ut virtute excellentes viros in ccelum fama ac voluntate tolia-
mus:& qua* per virtutem magno animo & elato/fortiter & ex-
ceilentergeftafunt,eanefcioquomodo quaft pleno orelau-
damus. Quis eftqui non admireturfplendorem pulchritudi-
Eemquevirtutis? Veralausverae virtuti debetur. Bonus vir
proprie & copiose laudarifine virtutum cognitione non po-
tcft. Eos quoru vita perfpecta eft in rebus honeflis & magnis,
& bene de republica meritos,obfervare & colere folemus.Di-
fnaeftipfavirtusgloriatione;tantumque prseftat cseteris re-
us^ut dicivix poffit quid interfit. Altiflimum enim locumin
homine>&: maxime excellentem tenet: tantoque in dominatu
locatur^vtomniaprimanaturse hujustutelsefubjiciantur. In
ea fatis prasfidii eft ad bene vivendum, fatis etiam ad beate;fa-
tisutfortitervivamus, etia vtmagnoanimo^&quideutnul-
lareegeamus,fempcrque fimus invicti. Sequiturutnihil poe-
niteat,nihil defitynihil obftet.Ea nec cripi, nec furripi poteft:
naufragionequcincendioamittitur, neque temporum
permutationemutatunnullavilabefa-
dtaripoteft,necloco dimo-
yeri,
Catharxnae
EMBL EM M A T
VII.
sj
ss
CatharinaeHeviae. Claudii Ant.a Vienna conjugi.
FX
Li
t>Ml
VJM VJ
l*L'l
V
r Tli' H(
_>JNO__ ,
■^
-
■ i-^- H|
|§
m Js^jB
"^lEffik
I" ^J^fi^P
g^gpjjP - r — i
Ei^^liESs^ ti
"'"'w^nli^S^VS
f^
sfe&sf-^SepT
^pj
mmM: fymjZ.
__M^ BM'i
M
_r^£3y
if
1
■8 * _Bfflwl-™8l
fff _S&r '^^IIBBto^
tfti
^>%s^fTny
i
«a»
.=_•■: I ._|_&^_Q
Htltl
§._fii§rv^M ^^^g.»
n/
•^
k_mk_*
|L 7 J ll_fiN
1 "3 'Jfli ■ - -^ c^^^H
I^^^/^^pI
1
^lr
wm
jW»'
^^EJ
1
isi^ilsi
^^^^&^
>
i
-.^r
." '._.__. i
^J^t^'.-:--""- :- V . " & fj
T AudatosquottesfafUnsddmttithonoreH
fy Pramiavirtuttdebitajurepetit.
JRutrit honos artes;&virtus crefiit honore:
Laudtbus&dtgnumpjinebonorenihik
D 4
FAMA
i6 t-tACOB. BOISJA-RBI
VIII.
< F AMA VIRTVTIS STIMVLVS.
TD Onafamadivitiis ingentibus longe eft prxftantior. N6 cft
^resullatanti,autcommodumullum ita expetendum,utvi~
ri boni fplendorem & famamamittas. Ncgligere quiddefc
quifquefentiat,nonfolumarrogantis eft,fed etiam omnino
diffolu ti:Eft hominis ingenui,& liberaliter educati, velle b e-
ne audirea parentibus,a propinquis, a bonis etiam viris;& fu-
turae poft mortem famse,etiam detracto vfu,con,fulendum eft:
dandaeftdiligenteropera,vthominum aures optimodeno-
bis fermone compleantur.Bonaexiftimatiopecuniis prarftat,
antiquiorquefit poffefsionibusgloria.Ia&urarei facile farciri
poteft, famacontaminatavix unquam diluitur.Eximiam vir-
mtehoneftafamaultrocomitatur:acgenerofis animis amor
laudum veluti ftimulus ad prseclara facinora innatus eft. Se-
quiturfama fugientem, &obid ipfumavidius expetitur ab
iis,qui virtute colunt:quae non rapitur ut praeda, fed tanquam
praemium virtuti debitum. Hanc quifquis per contemptum
negligit,aut rejicit, is quoq; fegniter, & cum faftidio vir-
tutem fequi fe arguit. Non folum enim
honos alit artes, verum & vir-
tutem.
Ioanni
I;M B L E¥A'T A*
VIII.
i?
Ioanni Comitillingravio.
FAMA VIRTVTIS ^TIMVLV^
Vlrtutemftimulis urgendofamafuperftes
Excitatyatque alacres reddit ad arma manus*
Etqui omnem tetrico vultufaftidit honorem,
ls quoque virtutemfegnius injequitur.
VITA
it L I ACO B. B 01 S S A R Rt
IX.
VITA VIRTVTIS EXPERSMOR-
te pejor..
XjAturaJeditGmmbushominibusfine difcriminevivendr
*^4>eneficium.,fedbenevivendi munus^folavirtuslargitmv
Vitanon folum bonis,verum etiam malis eommunis eft.Qua?
verevitadici debetjfoli virtutis fe&atoriaDeoPatre lumi-
num conceditur. Vita virtutis expers vita nontft,imo ipfa,
mortepejordebet seftimari. Quivirtute praeditifunt^iiim-
mortalitateaffequuntur: Nullanobilitasconftarepoteftfine'
virtute:imofineea,vitanonpoteftdici vita. Qui nihil aliud
habet,quam majorum ftemmata& imagines, opinione nobi-
lis eft verius,quam re.At qui virtute prxditus eft , unde manat:
©mnis glori^ fplendor,germanam ac nativam habct nobilita-
tem.Nobilitas folaeftatquevnicavirtus. Cumqtieilliuslaus
omnts in adtione confiftat; verbis non fpectabitur,fed re ipfa;
Virtutishoceftproprium,sequalemacparem verbis vitama-
gere; atqueitavivere,vtomnis oratiomoribus cofonet: Stul-
tepraecipitaliishoneftamvitse rationem^qui qugealiisprarci-
pit verbis,ab iis ipfa re, & operibus alienum fe probat. Vna e~
nim actio virum bonum non indicat, Sed per totam
vitam conftans,fuique femper fimi-
lis virtus.
loanni
IMBLEMATiS»
IX.
*9
Ioanni Gafimiro ComitiRingravio.
VITA VIRTVTLS EXPEILS MORTE PEIOR,
T/Iwre rf^f Natura hotoini}bene vivere virtmi
7 Id commune malis>hoc folet effe bonis.
Bxpertem virtutis agunt malaplurima vitam :
Langueh & afiidua condita mortejacet.
E z
OYT%
*» I. JACOB. BOISSARDI
OTf APETH ATEP 0A30T EIII2TA:
pTiam/ivirtutisfplendoryfuosnon aliunde, quama feipfa
"^radios acquirat, certumtamen eftlanguere virtutem iub
paupere tedroivirumquelicetbenenatumc&inflitutu, fi pau-
pertate prematur,faciie degenerarei & quaiTpauratim prolabi
in viam vitiorumiad quam inducitur, & quafihumeris pro-
tenditurindigentia, quseillum.apud omnes redditinglorium
&ridiculu , illius verbis autoritatem adimit & perfuafionem;
famam imminuit>& contemptum: efEcit. Quod feculi corru-
pti contingit;injuria;in quo primum lbcum obtinent divitia?.
Hsefolae virum bonum faciunt^etiamfl vitiis omnibus conta-
minatus fit.Dives quicunque eft,ftatinrpius , bonus , nobilis,
illuftris &gratiofus omnibus judicabitur. Opes hoxlie coelos
aperiunt,inferos claudunt^ftultis autoritatemiprophanis ho-
norem conciliant:expugnant urbes>leges corrumpunt ., pudi-
citiam ac fidem proftituunt. Nemobonus; eft nifi qui bonis
abundat.Multaingenia candida >integra, & erudita, five li te-
rarum ftudiis;five rei militaris peritia , poffent quafi alis ad fi-
deradeferrijfedeorumpromptitudo compedibus pauperta-
tis in pulvere coercetur ; a quibus moveri , aut^ fefe expe-
dire non poffunt>nifi ftimulus indigentiae~
pungantur.
Othoni
EMBLE MATA,
21
^SV
Othoni Comiti Ringravio.
OYTAPClEAXfP OABOY CJ7ICTA
TT Audfacileemfrguntquipaupertatepremuntur:
•"■ Quos retinet3tanquam compedeytetrafames.
ImmodicU opibus virtus nongaudet: at iUa
Degenerifordetfubrutapauperie.
E 3
HISTO-
is I. IACOB. BOISSARDI
t XI. I
HISTORIA VIRTVS FIT SPLEN-
"X TTclipeusexlucidopolitoque chalibe conflatus, ii radiis
y exponatur folaribus,fuum duplicat fplendorem,qucm
longelatequein circunjacetialocadiffundit: haiadfecus con-
tingit viro virtutibus^ac rebus egregie geftis illuftritcujus no-
men per fe fatis clarum , fi luci co mmittatur hiftoriae , acquirit
duplices radios, quos undique diffufos hiftorica eloquentia
tranfmittit ad pofteritatem. Multum eft hominem dotatum
effe aDeoimmortali pietate,jufticia, magnanimitate,tempe-
rantia,prudentia,aliisque virtutibus quse magnos reddunt vi-
ros,eofqueDeo fimiles efRciunt. Qualitates tamen hx multo
redduntur commendatiores , dum fortiuntur hiftoriogra-
phum,tantisdotibus defcribendis idoneum. Poffuntenim
fulgetris & tonitruis cceli comparari , quse Certis audiuntur
yidenturq;momentis, fubitotameevanefcunt,nullo!nnu--
bibusfuireli^coindicio^quoprobenturaliquandoerTulfiffe,.
Bene confultum aDiisimmortalibus fuiffeAchilli diccbatA-
lexanderMacedo, qui Homerumprseconemfuaruvirtutum
na&us effet. DifKcilimurn eft partam rctinere fortunam,
nemutetur.Nec minoreftvirtusquam
quserere,parta tueri.
Paulo
EMBLEMATA.
Xt
'iSVi^aiiii**©"
H
leeeeee
&
PauloMelifFoCom.PalafcCivi Romanu
HIS TORIA VIRTVS PIT ^LENDIDIOIt»
"P1 Gregltsfiuftra virtmfebsUlca gefih
'r~*_ hfiit* & ad Uudes nititur irejuat*
Ntfcriptis yUlgata ejusfitfamaper orbem»
Etjiat radiis clarior hiftoria.
E 4
CONSO-
*4 t IACOB. BOISSARDI
XII.
9S
ge^^sra^e
CONSOLATIO VIVIS, VITA
mortuis*
QVantaslaudes mereatur botiarum fcientiarum cognitio,
verbisexpriminonpoteft. Iuvenum enimftudiaagunt,
-Hfeneclute oblec1:ant,fecundasj*esornant, adverfis perfugium
acfolatium prasbent, dele&ant domi,nonimpediunt foris,
pernodant nobifcum,peregrinantur,rufticantur:Qups fi ipfl
neque attingere,nequefenfu noftro guftarepoffumus, tamen
eas mirari debemus cum in aliis videamus. Nullus enim civis
egregius fieri poteft , qui non fit in bonis difciplinis eruditus.
Multi cum in poteftate effenthoftium actyrannornm,r%ulti
eumin cuftodia,multMnexilio,doloremfuum do&rinae ftu-
dio levarunt.Quis in eo fumme elaborandumnon arbitretur,
ut quo uno homines beftiis prarftent, in hoc hominibus ipfis
antecellat > Doctrina mores effe non finit feros. Mortalibus
do&rinahonorieftomnibus. Virliteratus duplo acutius vi-
det. Sapiensfuasubiq; circumfertopes. Preciofiorenimipfis
opibus eft fapientia. Portus infelicitatis do&rina eft mortali-
bus. Vitahominisfineliterismorseft, & hominisfepultura:
Opes & csetera vitac hujus commoda,collatione facta cum do-
ctrina, nihil funt. His literatiquantumneceffitas requirit v-
tuntur. Sed fcientiarum thefauros accumulant. certiflimum
in rebus profperis ornamentum , in adverfis prsefidium:
Et ex quibus fama immortalis,vitaque a
ftmere propagari vi&c-
tur.
Petro
getro Gualtero Chabbotio Pi&avo.
COKOLATIO VlVIS.VTrA MOPTVIS .
TyRdter mtUebomim qu&prtant commoda Muf^
.■ Solamen vita,praftdiumquegerunt.
Ef tollunt nigrofervatam afunerefamam ,
Docloetiam invita vivere9mortedatuu
V NEMO
%6
L r A C O B. B O I S S A R XM
XIIL
■!*
NEMO FORTIS NISI ET IVS£VS.
'pOrtitudo&magnanimitas virtutesiuntvere regiae; neque"
*■ caderepofl'unt,nifiinanimamgenerofam.Majeftasdigni-
tasque regia non veftium fplendore,fed prudentia ac fortitu-
dineparandaeft. Ilii fortesnon funt, qui quovis modo vitam:
contemnunt^fed qui tanti faciuntvirtutemvut hujus gratia-
vitam alioqui charam negligant. Fortium virorum eft fuis a£-
fe&ibusrepugnare,juftitiam colere^&fortunaeprocellas im-
pavido animo perferre. Animus fortis cupiditatum tumultus
rationecopefcit. Excelfi&fortisanimieft ingratitudinenon
deterreri aftudiobenemerendi de omnibus. Magnanimilffll
arguithominemconftansinadverfistolerantia:Fortis animi
eftmortem cotemnere, quotiesautinevitabilis necefTitas ur-
get, aut caufagravis & honeftafuadet. Egregium imperterriti?
fortisque pe&oris eft documentum > in caufa honefta piaque, .
nec certam mortem perhorrefcere. Magnum faciunt res ad-
verfs , fecundse felicem. Crefcitinadverfisvirtus. Animum:
vincere^iracundiam cohibere,vid:oriam temperarej, adverfa-
rium non tantum non conculcare jacentem, fed etiam ad-
juvare^fortiseftviri^quemnonfolummagnis
comparo , fed deo fimillimum
judico*-
Petrc*
B M B 1 EMAT A.
*7
XIII.
fo»«djtta«
Petro Lepido Metenfu
%J'Em&poteft dici fortU mftjuftust& idem
■^^ Mutuet a fancla roborajufticia .
FtfW » enimjufti officio ferfiftit &infiat:
Servat uterque bonos ,perdit vterque malos.
F 2,
AMTH2
i8 J. IACOB. BOISSARDI
XIIII.
2a5^££2Ka£53££23i
APETHS 2KIAV *0ONO2.
XTlrtutis comes invidiajplerunquebonos infe&atur. Mos
7 enim efthomihiim-,,vtmillius laudem tolerent libenter, .
^eque eundem reliquis excellererinvidetur aute virtuti , prse-
ftanti,florentiq;fortunas.Atinvidia yirtuteparta moleftaeffe
nondebetforti viro: eujus virtus hoe modo excitatior reddi-
tur, 8cad omnebonum opus magis idonea. invidia virtutem
fe&atur^utumbfacorpus.Hujus yexatione;& pundione red-
ditur vigilrperpetu6 excubat in fui defeniionem , cogiturque
illius ftimulis re&se viad'nfiftere>& per mEle labores progredi
ad inacceffum illud glbriae propugnaculum : quo cum perve-
nit,fecuritati|e dat perpetua?: iis enim quiin vita funtr fi quid
laude dignum&geririt, iis obftat invidia: poft funera ut pluri-
mura minusfevere fe in defun&os gerit. Compertu invidiam
eft extremo fine domari*Mrtus abunde fui eft prsemiumr qui-
cunquc fequatur eventus-Laudibus humanis virtus non eget,
ducitcnimfecumlaudemfuam &decus^Quirecl:e&boncfte
curriculum vivendi anaturadatum confecerit, hunc
virtus^invidiafuperata,immortalem
reddit.
Xacobo>
E M B L E M AT8A.
XII II.
**
Iacobo Santalbino Trecenfi Medico.
AVeTHC CKIA $®ONQC -
XTUbram babet omnefuam corpm:fequiturque3fuitqut:
" Sicfecumvirtusattrahitinvidiam.
Jnvidiamftne qua virtsu torpejcif.at illi
Adlaudemfiimulosfuogeritinvidia.
' F 3 OMNE
3© X IACOB.BO I S SARDI
XV.
OMNE BONVM OPVS INVI-
diam fentit.
A Ranea ex eodem flore fuum fugit venenum,ex quo apis fe~
T dula dulee nectar conficit. Invidus araneae naturam fecu-
tus>abiifdem a<5tionibusoptimis,quibus vir bonuslaudem
meretur,fuam conflat & texit calumniam ; ut plurimum prx-
textu pietatis & charitatis innocentemopprimens:quod ho-
die fieri magno bonorum omnium dolore experimur. Nihil
enim eft tam fanclum^tam fincerum -> quod invidia? morfibus
non fitfubje6tum;cum mali fuisuacantes odiis &pairionibus*>
fub larva virtutis injuriofi fintjuftitia?fecl:atoribus. Virtus ve~
rb, qua? placida eft & manfueta^fi bi fuae confdia integritatis fi-
niftrum Livoris judicium ridet , & procul a fe removet , invi*
dum magis dignum mifericordia judicans, quam ira. Si opti-
morumconfiliorum atquefa<5ta>rum teftis inomnivitanobis
confcientiafueritjfine ullo metu fumma cum honeftate vive-
must Confcientiareclevoluntatis, maximaconfolatio eftin
adverfis. Nec bono quicquam mali evenire poteft, nec vivo
necmortuo;nec vnquamaDeo immortaliejus resne-
gliguntur; neque invidiaefraudibusin .. „
tranfverfum detorquen-
tur.
Odoard©
E M B L EMA.T A,
XV..
9^^%0^ %P# jf©3
i49*«ejbw
5*
Odoardo Bizeto Charlseo Treccnfi»
OMNI BONKM OVVS INKID IAM SENTIT
y%
^Oxtca abhoc carplt fubiimls araneaflbre9;
Dulcia quo parvA mellaparantur api.
Sic quoque virtutem,fceleratacalumnia9carpis:
Et quod tn hac damnes/tmprobe livor^habes^
F 4
ANTI-
5» I. IACO.B. BOISSARDI
XVI.
ANTIQVA NOVIS SEMPER PRiE-
D
(Vmvirmelioreingenio(prgditusinter|iomincsvivit,noii
eft quod fux virtutis pramium expeclret mtegrum. id raro
ante mortem cuiquam accidit,vt calumnias malorum fuse vir-
tutiinfidiantes non fenferit. Virtutem prsefentem odimus,
abfentem jquaerimus invidi.Mos efthominum , utnolinteun-
dempluribus rebus exeellere. Non enim invidetur,niii pra?-
ftanti florentique fortuna% Invidentia nihil aliud eft , quam
segritudoex alterius rebus fecundis. Virtuti,.& gloriaemaxi-
meinviderifolet. Eft hujus fseculi labes^qusedani &macula,
Virtuti prxfenti in vki ere, ac dignitatisilliusflorem infringe-
revelle. Sedprarterculpam&peccatum,homihi accidere ni-
hilpoteft, quodfit horribile autpertimefcendum. Si virtus
dormiat, excitatur ab invidiarprseftoque adeftPrinceps forti-
tudo,qusebonuvirumtantoanimo eflecoget , utomniaquas
poffint homini everiire contemnat,& pro nihilo putet.Natu-
rale hoc eft vitium, fplendorem alienum non ferre patien-
ter,femperqueabfentiaprsefentibus, antiqua novis prseferre:
Et quo quis magis eft ftolidus , eo magis temera-
rie de ignotis ferre judicium
folet.
Ioanni
EMBLIMAT A.
XVL
»
...55
Ioanni Pbfthio Archiatro Palatino.
J^TIQYA. NOVIS JEMPEE.PRAFERT X,1VQR;
£"j< l w<* rara w»if meritis dum vivimus. ipfa
Tumprimum kfummofunerefama venit*
Vofibabet antiquis noua livor,& obftrepit ultro.
Infeirpo nodum qu*ret,&invemet.
G VIRTVS
54 I. IACOB. BOISSARDI
XVIL
VIRTVS INVIDIA FIT EXC I-
tatior.
"]i lAlum &deteftabile eftvitiuminvidiaerquod tamen nofl'
-^-^fine commodo& aliquo emolumento contingit. Nam
prasteridquodnon minusaliena felicitate difcruciatur invi-
dus,quamfuoinfortunio;incaufaeft curvir bonus circum-
fpe&ius (ek gerat in omnibus vitae a&ionibus. Contingit fse-
piusinvido,vtfuacalumniaobrutus,infamisreddatur:Etqui
fragiriqu2Britillideredentem,infringatfolido.|Imprudenter
is in alterum torquet vitiunijfi in promptu eft quod ipfl vicif-
fimobjiciatur. Maledicentiaeaconternnendaeft,qusenona
judicio,fedalinguaMaledicainjurioseproficifcitur. Excd-
lentium viroru eft, negligere contumeliam , quse a palam irn~
probis & invidis venit : a quibus etiam laulian turpe cft. Si la?--
datur vir bonus invidia? dolis , sequo animo ferre debet : ciinv
habeatconfcientiamintegram : Nihil cftmelius, quamme-
moria re&e fa<5torum , & libertate contentum , negligere hu-
mana.Itavirprudens omnestotius vita? componit adfcionesy
ut de fingulis rationem^fi opus fit,poflfit reddere:Et cenfu- ^
ram malorum quamvis difficilem^ferattamen
jequoanimo»
ABraha-
35
E M B LIMATA.
XVII.
A brahamo t)rtelio Cofmographo.
yiiTW INVIDIA FIT £XClTATIOIL, '
P Xcitatinvidiam virtustperBrtngit at tlU,
~ Corrigit & quicquidfegnius iflafacit,
Uujus cenfura virtus viget,excita ad omne
Quod cura &Jiudiis aggrediatur opus.
G z
VIRTVS
$6 I. I A C CTB. B O I S S A R D I
XVIII.
VIRTVS PRESSA VALENTIOR.
TNter reliquas arbores, Palma vidtorise fymbolo tribuitur:
^propterea quodpondusfuperpofitu autdcjiciatinfurgens,
aut frangatunCum alioqui illius rami , longe ac late fcfe exte-
dant,gratum viatoribus prsebentes umbraculum. Propterea
virtuti dicata eft , quse generose contrariis obftat & repugnat.
Vir fortis & magnanimus naturamitis eft, humanus & tra&a-
bilis, promptus ad opem ferenda affli&is": at in oppreffores &
violentos infurgit animose,& quibus poteft viribus illos pro-
fequitur,urget,&atterit. Quigeneroio eftanimo,&res ma-
gnasmolitur, &fua?Reipublicseneceffarias, nullum fcopum
fibi proponit alium, hifiut rem prudenti confilio fufeeptam
matiareperficiat,omnepenculum,quod illum abofficiode-
terrerepoteft,contemnens. Quodexemplo fuo comproba-
runt M. Attilius Regulus,& Themiftocles. Ille dum a Carta-
ginenfibus captus eflet,miffus eft Romam cum legatis , quide
permutatione captivorum apud Senatum agerent. Sedcum
praecipuam juventutem hoftium captivam Rome; videret,uti-
litati publicse fuam vitam poftponens,fuafit cotrarium.The-
miftocles quoq; ab ingratis civibus Athenis expulfus, ad Per-
fasfugit;aquibusmagnis copiis prsefe&us in Grsecos miffus
eft: kd ne quid impium moliretur in patriam,hau-
fto tauri fanguine , ltiortem fibi
confclvit.
Dionyfio
E~M BLEMATA,
XVIII.
37
3c5s
s>
s
Dionyfio Leb#o Bathillio Tricaffino. I. C.
VlILTW P1.E5SA mLENTIOIL :
T)OndereprejJagravifitpalmavalentior:atqui
A Imporitum ditpliciroborepulftt onm.
Etgenerofa malis non cedunt peclora:Jed quas
Objiciant viris hoftibusintus habent.
G J
VIR
3* I. I A C O B. B-O I S S A RD!
XIX.
VIR BO.NVS INVIPIjE SECVRVS.
QVamvis virtus , felixque rerUm fucceiTus, & profpera flo~
.renfque fortuna 3 lrvoris injuriae femper fit obnoxia : cer-
tum tameneft homini bono "&integr.o nihil accidere polTe,
quodillum ab ofricio divertat.Malevoli inta<5him nihil relin-
quuntynihilintentatum, qu6 bonivirifamam autexpungat,
aut illi faltem notam inurant : atboni viri famam aut expun-
gant, autillifaltemnotaminurant: atboni^cumaliquidcle-
menter,manfuete^iufteVecle^moderate,fapiettter fa¨e-
guntjautaudiut^magnoftudio incendutur,uteos etiam quos
nunquam viderunt diligat. Quis eft qui non admiretur fplen-
-dorem pulchritudinemque virtutis ? Habet hoc prseclara vir-
tus, vtviros fortes fpecies ejus & pulchritudo in hofte pofita
dcle&et; ignavos vero torqueat & cruciet invidia. Omnia e-
nimquseinhominem caderepolTunt, fubterfe habetvirtus:
eaque defpiciens, cafus contemnit humanos : culpaque omni
carens5praeterfeipfam nihil cenfet ad fe pertinere. Illinon
multum poteft obeiTe invidia5qui fibi firmius in virtute,quam
in eafu prseildium collocavit. Namomnes vivendi rationes
in virtute funt collocandae: propterea quod fola virtus in
fua poteftate eft: Om n ia prseter eam^fub-
j ecla fun t fortuna* domi-
nationi.
Ioanni
1MB L EM A T ' Ai
XIX.
$
Ieanni Durantio. I. C.
VIIL BONVJ IKVIDIA lyECVJtVg
TfAmaperingenuas quaptalahmbus artet
t Luctda negleclafidera tangit humo*
Qua colisima tenc>comesinvide livorhonefth
lllafa a teluevolatalta tuu.
G 4
LIVOR
4o I. 1AC0B. BOISSARDI
XX.
LIVOR TABIFICVM MALIS VE-
nenum.
f\Mne peccatum vitiofo homini aliquam fpeciem utilitatis
^f aut delectationis adferre videtur.Fur ex fuis rapinis emo-
lumenta fuafacere fe credit, & fuas facultates augere. Qui ini-
micitiis & iras fuas indulget, in eum que odit faeviens^fuam cx~
pletinclementiam. Libidinofus,li fuis amoribuspotiatur,fe-
licifTimum omnium hominum fe afTerit:multi inveniuntur
qui voluptatibus vitam pofthabuere. Piger,cum otio & luxu
diffluitjnonne fe Deorum vitam aemulari jactitat. Et qui gulas
deditus eft, quis eum credat velle fuam turpitudinem , erTrse-
nefqucventriscupiditatescumomniPhilofophiaeftudioper-
mutare?Ita de omnibus vitiis judicari poteft. Sola invidiafibi
ipfi fupplicium eft , gehenna,& carnificina : fuo veneno mar-
cefcit^cor fuum rodit & conficit. Nihilque in fuis cru ciatibus
confolationis recipit,nifi brevem , ac cito euanefcentem in a-
lienoinfortuniolamtiam: quodexiguumeftlucellum,fico-
feratur cum eo dolore,quo ringitur& conficitur ex felici for-
tuna eorum quibus invidet. Invidia Siculi non invenere ty-
ranni majus tormentum. Probe hoc a Diis immortalibus
comparatum eft, ut invidus fuo veneno contabe-
fcat,fibique fupplicium ad-
ftruat.
Domitio
E. m BUMAT A.
41
DoniitLoFaiiioVeroncn/i,
LIKOR TABIFICP^M MALLT ^ENENP^M ,
f~\ Une maUs vitiumjuvat,aut deleclat: habetque
^■^ Quas adperniciem conferat illecebras. .
Solafibipefiem diris cruciatibm infert:
Suppliciumquefibi concitat invtdia-.
H
PPvVDEN-
%% i. iACOB;%orssARDr
XXI.
PRVDENTER TEEPORE ET
loco.
pRudcntiaeftrerumexpetendarumfcientia. Inqua duovi-
* tiaplerunqueinveniuntur. Vnum,cumincognitaproco-
gnitis habemus,iifque temere affentimur. Qupd qui volet ef-
fugere,ad rcs c©nfiderandas,adhibere debet& tempits & drfi-
gentiam. Alterum vitium eft cum nimis magnumftudium,
multamqueoperam,inres obfcuras &difficiles confcrimusr
eafquc non neceffarias. Cum autem haec virtus maxime fitac-
commodata focietati humanse ; prudentem virum non opor-
tet effe morofum, non difficilem , neque alienas flmplicitatis^
contemptorem.Sed ut proximo profit,fefe quam poteft aptif-
fime\accommodabit;nuncfeveritatemcomitateleniet,nunc
triftitiam lanitiamoderabitunomnesqueacliones tempori &
lococongruas reddet. Eftubi loquendum feverius,eft ubi
blandius,eftubimagnificentius,eftubifubmifTius,eftubiju-
cundius,eft ubi duruis.id fi fiat citra perfidiam , prudentia eft;
qu^tutiffimus eftmurus: nequeenimcollabitur,nequcpro-
ditur. Multafuntincommodainvita,qu£fapientes commo-
dorum compenfatione leniunt. Stulti & imprudentcs ncc
vitare venientia poffunt,nec ferre
prafentia.
Friderica
* *#*
JEMBLEMATA.
XXI.
43
Friderico Sjlburgio.
FRVDENTE& TEMPOKE ETiOCO
s
r\ Vodgerlth<tchrvAmy neneflutfatatut IU
^^ Aptat perfonam cafibm. atq ue locis.
L£ta efl & trlftis^quotm occafio pofcit:
Temportbus vultus commodat illafuos.
H 4
SAT
44 I. IACO.B. &QISSAHDI
X&I-L
SAT CI3TO SI SAT BENE.
XjVllum animse fenum potentius dare poffumus, quam
•^^pmdetiam : quae nullo alio modo efficatiiis regitur, quam
confilio&ratione. Huictemeritas eftcontraria. Priufquam
remaggrediaris>c6fulito;vbiconfulueris ; mature fa<5to opus
eft. In captandisconfiliis,feftinatio>rationisinimica.)mentis
perftringit oculos. At iftudeft fapere,non quod antepedes
modoeftvidere^fedetiaillaquxfuturafuntprofpicere.Quod
prsecipiti via certum deferitordinem 3 lastos non habet exitus.
Feftinandum eft, fedlente. Nonpoteftineo effe fuccusdiu-
turnus,quodnimisceleritereftmaturitatemaffecutum. Etfi
iitileeftfubit6fa?pedicere&agere;tameillud utilius, fumpto
fpatioadagitandum paratiusatqueaccuratiusdicere &agere..
in rebus gerendis niiquam confideratur quam cito > fcd quam.
bene.Non poteftis verum afalfo difcernere,qui inconfrdera-
te , dum non opus eft , rem aggreditur : tantoque periculofior
eftceleritasimprudens,in rebusmagnis , quddearumexitus
eftpericulofior,ruinamajor,&:poterftiaIongi/rima. Vtquif-
<jue maxime perfpicit quid in quaque re veriffimum fit; quiq;
acutiflTme & celerrimepoteft videre &explicare ratio-
nem,is prudentiffimus rite haberi
perteft.
Francifco
E & B' L « STA t A
XXIL
Fraticifcol-oyiio Meelico»
45
^AT CITO SI SAT BENE
AGgreditur quifquisperagendum opm>effe videndum
Noverit, ut bene remynon cito ut expediat.
Difiat u a tarda lentum tefiudinegreffum;
Etfimula celeri papilione levem,
H 3 EVEN-
t IA*€OB. 5 0IS5ARDX
XXIII.
EVENTVS STVLTORVM MA-
■ gifter.
^pEmeritas ftultitiam comitatur;citiusque inconfultum ho*
** minempraecipitatinpericulum , quam animadveftat. At
jferae funt hominum Iamentationes,pr<)rfufque vituperanda?,
quas occupatas m iis lugendis cernimus , quse vitio fuo & in -
confiderantiacontigeruntJtafituteventus fitftultorum ma«
gifter , qui nunquam nifi icti fapiunt. Turpiifimum eft eunv,
qui ad Rempublicam adminiilrandam vocatur,temeritatis<6c
imprudentiae redargui. quae vitia fine m agno periculo ciuita-
tis in eum qui magiftratum gerit , non cadit : fitquc fa^piusut
imprudensJion folum fua; ratuitatis , & inanimadvertentiae
ipcenas gerat,fed totam civitatem in comune trahat excidiunu
jNeque fatis tutum eft priufquam initium recTeconfiderave-
ris,deexitu conillium capere. Pra-tcrita reprehendipoflunt,
corrigi non poffunt.Scitum eft,periculum ex aliis facere, tibi
quodexufuiiet.Sapientercogitant,quitemporii>usfecundis
cafus adverfos formidant.Omnes,eum fecunda? res funt, tum
maximefecum meditari oportetquopacTo adverfam aerum-
namferant. Serofapiunt, quiimprudentiafuainpericu-
lum lapfi, pcenitentia & dolore fcfc cruciant.
Stulti enim eftdicereofion
putabam.
Reutilio
IM BL E MA T A,
XXIIi
47
ii^^^^^^^^^
HjeutiliaSararcfe. h C.
E VENT VS ST VLT ORVM MAGISTER. 1
TT/£c^c«^pr/wtf tenUremflore jttvenu,
Cum tibi totpalmas detulitalta Croton.
Qa<t doceatfero, turpi difcendapudore,
Stultorum cuentus multa magisler babet.
H 4
STVDIO
4« I. IACOB; BOISSARDI
XXIIII.
STVDIO E.T VIGILANTIA.
Cl fuperfluae follicitudines vituperandse funt , negligentia
^quoquealiudextremumvitium nonminoremmereturre-
prehenfione. Vita enim horninis nihil aliud effe debet,quam
affidua occupatio circarespias, honeftas^ &necefTarias>tam
publicoftatui,quamprivato. Intereaautem quibus fefc prae-
claraingenia debent occupare, Philofophia,liberaliumque
artium fcientia? primum locum habere debent: qu6d ex iis
comparetur animorum inftrucT:io>& eruditio, morum prseci-
pua:quibusrebusnihileft quodmeritoprasferripofllt. Nam
cum Philofophias partes varise ilnt;una de vita & moribus tra-
&at.:alia creatarum rerumnaturam & ordinemdocet: tertia
differit rationibus quid verum & quid falfum fit3quid rectum
autpravum.Qujefingulainfehabentfatis quod ad benefor-
mandumhominis animum faciat;& deleclationem fummam
pariat. Tota enim frugifera cft, tota utilis , & voluptate plena.
Ea enim hominem primum ad Dei cultuytum ad modeftiam,
magnitudinemq; animi erudit : eademq; ab animo , tanquam
ab oculis^caligine depellit : Talis eft Philofophia,cui qui pa-
reat,omnetempusaetatispofTitfine moleftiadegere. At
inea conquirenda, ftudio &vigilantia
eft opus : affiduo partalabore
venit.
lacobo
I M B L E M A T A.' '
xxiin.
Jkcobo Pafchario Medico.
STVDIO ET VIGTLANTIA,
4#
M
* i yM
"\ /1 Agmficasficumfiudium&vigtlantia Lmdes
IVX promovet,armigerapr*miagrata Dea.
Qupd criflata notat torva fuper agide cafiis,
Nettuaqueaggeftos quapremit ungue libros*
LABOR
f. IACO-B. BOISSARDT
XXV.
ssee
LABOR OMNIA VINCIT.
T\Eus nobis omnia venditlabore.Nihiieft ta dif&cfie? quocf'
•^pertinacilaborenonpoffitevinci. Excrcitium poteftom-
nia. Et quae laboriofa funt juventuti ftudia ', hxc funt j ucunda»
fene&uti otia.Si quki enim feceris cumvlabore>kbor abit,ho-
neftum vero remanet.Sed £ quid turpe^cum .vqiuptate, tarpi-
tudo manetjvohiptas abit. Vigilando,agen4o:,& bene confu-
,lendo,profpere omnia cedut. Quapropter neceffe eft prirnam;
*,ftatim aetatem laboribushoneftis afluefieri ^eamq; ad fugien^
'' dum fegniciem hortari^quse mater eft omnium vitiorum.hsec
nonfolum morboru generaplurima fecumtrahit^fedetiam.
ignominiam^ paupertatem. incujus rete ignavus dormien-
d-o fecure , nihilq; tale cogitans involvitur;unde fc lftmquarrL
' potiseftextricare. Blandodeftdise veneno,virtus paulatim e-
vidta fenefcit. Otium & luxus in juvenibus ftukitia^efMn fe—
nibus verocrimen. Otiumomnia mala docet adolefcentes.* •
Otium puivinar Sathana% Qui ftudet optatam curfu contin-
geremetam/,multatulit,fecitq;puer ftidavit.6kaliit.Dum vi-
resfunt integrsenulli labori parcendum,ut aliquandofenes
iaborum meffem colligamus. Speotiifuftentatur
labor: & laboris condimentum.
cftotium.
loanni
IMBLEMATA,
XXV.
«srassB
»
^eM*
loanni Lobbetio. I. C»
.LABO& OMNIA VINCIT,
NJ/ tam difficile tfi, tui non labor imperetntt mn
Aftdua cogijedulttate queat.
Cotgerit incajjumftultosignavia queftus:
Vr&iexat culpa quodpiger omnis babet.
I i
PACE
I. IACOB. BOISSARBI
XXVI.
PACE VIGE-NT ARTES.
pAx donum Deieft, quollnobisccelitus mittitur benigna
A Dei clementia.Pace non folum rerum omnium vbertas fce-
cundarepleturbes, fed ea vigentepietas colitur, legum maje-
ftas & reverentia ftabilitur,exerceturIufticia,vitia,!&malo-
rumrefra?naturlicentia:fcientia?docentur, bonarumartium
ftudiaflorent;commerciacum peregrinis fervantur. Vrbes
ftru&urarum&aediummagnificentia exornatur,&ingenio-
fis poliuntur inventis ; totaque vita humana, & focietas inter
homines commodis&jucunditaterepletur. Nequefmecau-
falovisfiliavocataeft.cumnihila. Deoimmortali ad confer-
vationem generis humani nobis conferatur magis dulce , ma-
gis neceffarium,pace,& tranquillitate publica : Nihil enim eft
aliudpax,quam tranquillalibertas:cujus nomen reipfatum
jucundum eft,tum falutare:Eafublata, leges & judieiafervari
nonpofl*untintegra,bonxartesexerceri,juvetusinftrui. De-
niqueeavitiataauteverfa,omnes focietatishuman^nervide-
bilitantur, aut prorfus infringuntur. Nullafalus bcllo: pacem
te pofcimus omnes. Nulla fidei pietasque viris qui bella
fequuntur.Bellis boni corrumpunturmores,
effcrantur animi, & omnis difci-
plinavitiatur.
Ioanni
JE MB LtMATA.
XXVI.
55
s
Ioanni Pofthio Archiatto Pal.
PAce vigentartesuraspax tbure vaporaU
Pax cererem & Bacchum promovet atque fovet.
Tilia pax lovis eft: &Divum munera nobis
Dijpenjat:placidapace beatus homo eft.
I 3
INVL
5f I. IACOB. BOISSARDI
XXVIL
^issi^sis^s^si^
INVITVM QVI SERVAT IDEM FA-
citoccidenti.
JTjLadio ignem ne fodito , inquit Pythagoras: flamma enint
^gladio involutaglifcensjiino momento tenentis invadit
.manum. Hocpraecepto annuitirapercitumnon effefeverius
reprehendendiHn. Irafurorbreviseft.qua quicorrepti funt,
judicium ac mejntem amittunt.Etut plurimum qui hocfuro-
re perceilunttir , ab eo velfine profe(5tu , vel cum perictilo re-
vocanturabenemonentibus. Vbi deeftmens, difciplinani-
hiljuvat.Malaperpetrarecogitira plurima.Ethaudtutainira
confiliacapi queunt. Prudentis eft aliquando repreheniione
uti.hoc docet charitas^hoc jubet amicitiayck humaniores affe-
6lus, qui proximi confervationem procurant. In omni tamen
reprehenlione fexus, a^tas* tempus, & conditio illius quem
moncas confidcranda funt.Sicjunioremtanquam filiumjSe*
niorem tanquam patrem ; xqualem ut amicum ; potr.ntiorem
vero majorijudicioailoquere : amaritudinemreprehenf onis
multapra*fatione & reverentialeniendo, utbenignioribus&
attentioribusaudiat^quxdiccsjauribus.omniaadxdificatio-
nemproxirni funtreferenda. charitasnobis fcopus flt. Pervi-
«»acem vero 8r moribus perditum qu6d cures nihil eft. Aiino
fcabiofo 3 &c fcedato fordibus 5 fi laves caout,
operam curnli xivio pcr-
des.
Lentulo
E MBLEMAT A.
XXVIL
5J
m^BBSBESSSSBSBBEKBL
Xxntula Vcntidio Nucerina. I. C
INVJTVM QVI SERVJ^T IDEM FACIT OCGIDENTI
TGnemnegladio fodito:furor haud bahet auren
* Servareinvitum maximaftultitiaeft.
Sk refragantem efcopulo detJ udit afellum
Ruftim : ingYAt u mnitbenefaftajuvant»
1 4
VIR
!. IACQB. BOISS AffiDI
XXVIII.
?!&K&<&&H<£%&kK&
VI& MALVS ALIENO DAMNO
fuam rem facit.
XjE cum viro unquam carpito viam improbo. Nec tc mali
L^yiri focietas delectet.Mala mens,malus animus.Dolofum
& malae mentis virum nemo fine noxa aut ignominia evadit.
Multi fimulatione virtutis efficatius lsedunt>quam fi improbi
agnofcerentur ab omnibus.Ab his caveturfedul63ab illis fme
probro & periculo difficile eft fefe extricare. Simplicitate fu-
catanihil eft peftilentius. Vthamo inefcato pifces,vifcatis
virgultisaviculae^fic imprudentes doiofihominisimpoftura
capiuntur. Nullavitaepernieiesmajor inveniripoteft,quam
cum in malitia ineft fimulatio. Propterea vir prud es exa£him
femperadferetjudicium,dumfe inalienamfocietatem cupit
inferere. difcernat prudenter dignos abindignis. Modium
faliscumamicocomedes, antequam illitua arcanacommit-
tas. Nimiacredulitas,locumdatimpofturaf.Nenimiumfide,
inquitItalus,fidecipinolis. Occafiofurem facit. Quimalus
eft,ftatimabuteturviribonicandore & credelitate ; & exil-
lius damno non verebitur fuam rem facere. Fronti nulla fides
in plurimis. Nullse funt periculofiores infidiae, quam quse la-
tent^fubflmulationeofficii. Itafequifque inomnivita
geratjUtprudenterfimplexj&fimplici-
ter prudens fit & habea-
tur.
Ioanni
%
I 'EM-BI.E MATA»
XXVlil.
fp
loaatiiLaficioPolono^ I.C.
VIR MALVS ALIEJSTO DAMNO <5"VAM REM FACI-T
^Tertentis catuli tacitopede captat ah igne.
^ Quas videt affari fimia caftaneas.
Ingenio eftfimili quifquuftbi conJulit,atque
Ex damno alteriuspropria lucrafaciu
K
MALVM
j* t IACOB. BOISSARDI
XXIX.
MALVM CONSILIVM CONSVLTO-
ripefTimum.
/^OnfideratiPrincipis enV,confultoribus uri quam optimis*
^^quotiesadres gerendasfefeaccingit. Connlium bonum
nervuseftpotentiaeRegia?. Vifqueconfilii expers moh ruit
fua. Nequeaffentiendum eft iis,qui exiftimant res vrbanas
minores efle bellicis. Quje inmilitia Duces aggred:untury
nifi confilio gerantur,utplurimum infelices habent exitus^
quarcexpetenda eftmagisdecernedi ratio, quam decertandi
promptitudo.Non enim viribus, velocitate autceleritateres
magnse geruntur, fedeonfilio,autoritate,&; fententiafenio-
rum, quirerum ufu experientiaque valent. Principes ex opti-
mis confiliarios fibi deligant;qtu propriis arYectibus, cupidi-
tatibus aut lucro ferri fe n5 patitmtur :{Qd qtii bonoreipubli-
cx intenti funt,quiutileab honefto non fe parant:quibus pie-
tas in Deum , patriam , & proximum cordi cft- Exteinerariis
confiliis fepifiiiTielabefa&atse funtexcellentes Refpublicx;&:
regum auctoritasin difcrimen addu£ta.Contingit&aIiquan-
do utmalum confilium fuerit confultori pelTirnu. Qnod eve-
niffe olim Perillo,qui fevitiam Phalaridis conflato bove ahe-
neo incendit.in qtio crematus eft inventor.,& Tyrannus paa-
lopoft. Idemaccidii&ThrafioyquiBufiridi fuadens,adcli-
ciendas e ccelo pluvias, Iovi fanguine humano facicndum fa-
crum. Is aquain primus ;£gyptodedk.& ad eafdem aras Bufi-
risjcum Amphidamante poftca ab Hercule jugulatus cft.
Lalio
EMBLEMATA,
XXIX.
5*
m^mmtmm^^g^
K2n
Lselio Cleopaflb Hjdruntino.
MALVM CONSILIVM CON5VLTORI PESSIMVM, i
/"t Onftittofperfepe malmjum fuadet iniqtid»
^ Confiiiopatitur parta pericla fito.
Quod docuit quondam taurifabricator abeni:
Etjugulo Pbariis quidedit bojpes aquam.
K i
LjESA
<** l i A c o b; b o r s s a ri> i
XXX.
S3S8StSE£8ES8ESS&g&N3m
LiESA -PATIENTIAFIT FVROR.
T^TEmo tamabjec"Uanimivireft,nemo tam vilis conditio-
^^nishomo,quiirritatusalienainjuria, noncupiatviolen-
tiam a fe repellere. Pulchra virtus eft patientia : fed eam Italus
Afininam vocat. Veterem ferendo injuriam in vitas novam.
Puflllanimitas maloruproterviam excitat admaleag^ndam.
Contumeliofi e ciuitate extrudendi. Qui alteri parat exiti um,
eumfcire oportet fibi paratam peftem, ut parrf :1 yetparem.
Suae quifque utilitati fervire poteft, dumra z '■ - le aiterius
injuriafiat. QuibonuseftvirJ.sp aja :t incommo-
dum5quam damno alieno fuam t i _ .^ mi liat ls am-
plificationemiuinocens, noneftv|tuperanda;fed higienda
iemper eftinjuria. Detraherealiquid aiteri,& hominem ho-
minis incommodo fuum augere commodum , magis eft con-
tranatura,qua^mors,quampaupertas,quairi doior, quamq;
caeteraqua? corporivelrebus externis eveniiint. Vitent po-
; tentioresviolentiamnequefuicommodicaufa noceantaite-
.^rkiedfelegibusxquiac reclricontineri fciant;qua? hoc fpe-
d:ant, hoc volunt incolumem effe civium conjuncfcionem.
Qui volunt ininferiores imperiumgerere,bonosimitentur
paftores;quitondentpecusnonexcoriant. Praeficiunturau-
toritatedivinaPrincipespopulo,uteorumpotentiabo-
ni defendantur,puniantur mali. Quj fecus
facitjindignuseftim-
perio*
Veturio
tE mbl e m a t a.
XXX.
6t
VeturioLeontioHydxuntino. )J7Q
. LfLSA PATIEKTIA FIT FVROK ,
VEllomsanteoculosaquilamfcarabeusmultam
Nonfinitiira ullum nefcit haheremodum.
Mentem offenfa agitatfanamipatienfiaUfa
tit furor: & rabidas vertit ad arma manus.
c ; K 3 DVLCE
61- I. IA€OB. BOISSARDI
XXXI,
DVLCE VITiE CONDIMENTVM
Amickia»
A Micitiam rebus omnibushumanis anteponamus . Nihi!
* enim eft tam naturse aptum , tam conveniens ad res vel fe-
cundas vel adverfas.In amicitia enim omniainfunt , quse pu-
tanthominesexpetenda^honeftasgloriajtranquillitasanimij
atque jucunditas^utcum fosec adfint>vitabeatafity& fineiis e£*
fe non poffit. Amicitia: firmiiTimum eft pradidium.Nonaqua,
non igni,non aere pluribus locis vtirnuryquam amicitia. So~
lememundo tollerevidentur, qui amicitiam <e vita tollunt.
Tantum boni eft in amicitia^ utad eam rem perficienda>dco-
rumatquehominum muneravideantur cocurrerc. Conjun-
<5Ho animorum maxima eft cognatio» Idem velle , atquc idem
nolle, eafirmaeftamicitia. Amicuseft defiderabilenomcn,
infeiicitatis refugiumjfecretorum rcceptor^amanda fclicitas»
Optimam vitse fupellecMem fibi comparavit, qui aniicos pa-
ravit. Sine amicorum benevolentia, nequein adverfa, nequc
in fecunda fortuna quifquam viyere poteit. Ac propterca co-
lendam amicitiam fapientes amrmantj quod fine eatutcY,& fi-
ne metu vivi non poiilt,ne jucunde quidem.Nullo enim ftio-
do fineamicitia firmam& perpetuam jucunditatem vita? te-
nerepoffumus. Vita fine amicitiaca?caeft,infidiarum&me-
tusplcna. Amicusqualianima:a.'quus, ab animorum«e-
qualitatcdicluseft. Eftenim amicitiauna
aniinainduobus corpori-
bus.
Iacobo
emblemata;
XXXI.
%
^r-if^r "V -v
r3jfe^»<0*
*s
IacoboPafchario MecUcc*-
DVLCE Vim CONDtMENTVM AMICITlA
Clnttx ett vlrtutk cefimcandoris amtclur
Muneribm d\vesy rellgionepotens,
Cprpatet, &firma efi,&Jceptro nixa benign*
Simplkiterprudcns regnat Amicitia*
K 4
AMICO
#+ I. X A.C O B. B O IS S A R D I
XXXII.
AMICORVM OMNIA COMMVNIA.
^Vifuntamici, effefibithefaurosputet. Veros amicosdu-
^'cito fratrum loco. Honoraamicos,tanquam honorares
deos. Nummispotioramicusinpericulis. Et cum amicorum
communiaeffe debeant omnia, fibi laborantipfij amico qui
fuo. Vtignis aurum , tempus ita amicum probat . Amicitiam
tuerinonpoffumus, nifi amicosaequeac nofmet ipfosdiliga-
mus. Quibuscumnoftraomniadicatafintjfiqua^honeflano
funtpoftulantur , religio &fidesamicitiae anteponcndaerit.
Neque amici vocandifunt,qui amicitiasfcopum in utiiitate
conftituunt. Meipfumames oportet, non mea, fi vere amici
futuri fumus. Barbarifunt&inhumani, qui nihilajftimant,
nifiquodfitfru6tuofum,nequefibiexemplofunt. Ipfecnim
fe quifquediligit, non utaliquam a feipio mercedem cxigat
charitatis fuse, fedquodperfefibiquifquecharustft. Quod
nifiidemin amicitiatransferatur,yerusamicusnunquam re-
perictur. Vna ifta fit cautio in amicitia, ut ne nimis cit6 dili-
gere incipiamus, neve non dignos. Digni autem funt amicitia
quibus in ipfis ineft caufa cur diligantur: ut virtus,pietas,eru-
ditio,comitas,&ceteraejufmodi bonaanimi. Amandumcftj
fed ufque ad aras. Inter bonos tantum conftat amicitia. Quse
inter malos concordia contrahitur,& affociatio licet fir-
ma ad tempus, confpiratio non amicitia
vocandaeft.
Ludovico
.XXXIL
Ludovico Malarmseo Vefuntino. L C.
AMICORVM OMN7A COMMVN7A .
COeh animamrfatria vitam debemw: amkis
Omniaifed certa condltione tamen.
Sancladcispietasfacrartpofcit,&aris:
Catera non Ufo numine,amicus habet.
L
INGRA
& HACOB. BOISSARDI
XXXJII.
^se
INGRATITVDINE IANGVET
amicitia.
C I. amare nihil aliudeft* nifi perpetuo confentiens voluntas
^&defiderium procurandi qu£neceffariafunt,aututilia no-
flris amieis,nullb nobisemolumento prop©firo>quod ad nos*
redeat, eos qtti fordida ingratitudine fua commoda tantunv
quaeruntin amicitia,captantes quavisoccafionertempore, &
loco fualucra,nequereciprocamin commune couferunt vo-
luntatem & ftudium , drcemus falso vfurpare tam fan&um &.
laudabile nomen amicitiav Nikil efttaminhumanumrtanv
immane,tam tetrum , quim committere utbeneficicHion di-
camindignus.fed victus effe videare. Neque folum gratus de-
beteffe,quiaccepit beneficium, verumetiam is cui poteftas
accipiendi fuit* Eodem animo debetur beneficium, quo da-
tur.Improbus cft homo, qui bencficium fcitfum cre3& redde-
re nefcit.Nihil ehim magis alienum ab humanitate, & ea mo-
rum comitate,quaeihter bonoseffedebet, quam benefactis a-
lienis rem fuam cumulare, nec qukquam cuiquam reddere^fi
reddendifacultasadfit. At cuigratiareferrinonpoteftquan-
tadebetur,habenda tamen eft, quantam rnaxirnam animi no-
jftricaperepoffunt.Cum amici,de quo meritus effe videris^fa-
cultates ita tenues-funt & exigua?, ut par pari referre n on
pofftt, voluntatem finceram pro facto
accipere viriboni
eft.
n Stephano
EM BLEMATA.
XXXIII.
5QS
eeemeeei
Stephano Saugeto Vefuntinof
INGRATITVDINE LANGVET AMICITIA.
tSvficium ifigrdtte nnh quif¬epinfdh
**** Orchomenifaciles non habet illeDeas.
Sed cribrofimUts:p<i apertaforamina cujus
Inttgrafifunddsfiumina, totafluent.
L z
XAPIS
6% I. I.A-COB; BOlSSAROl
XXXIII I.
«XAPIS,. AXAPI S.
C Ero beneficium dedit,qui roganti dedit. Care emitbeneft-
^cium,qui precibus extorfit.Qui cito dat,bis dat. Gratia ce-
lerdulcifTima^quaeverotardaeftjingrata eft gratia. Si quod
bonis confertur beneficium non perit,quae bene collocata eft
gratiajpreciofuseftthefaurus.Nihiirordidius^nihilviliusab-
je£tiufve,autvirobonomagisindignum, quamfemperacci-
pere,&nullamredderegratiam ;imofi facultatesferantjdu-
plum rependere.Hujus fenten.tif memor effe debet homo in-
genuus.Acceptameminerisjdataoblivifcere. In conferenda
gratianonconfiderabimus,quod aplerifque fierifolet, utei
bene faciamus,a quo duplum nobis reddi fperamus. Hoc bo-
niviriofficiumeft,ut quifqueopisnoftrae maximeindigeat,
ita ei potiflimum opitulemur.Multi liberales in promifsis,te-
naces in collatione beneficii.Plurimi beneficii collati memo-
riamexprobratione,odiofavecommemorationelabefacT:ant.
quo nihil ingratius inveniri poteft. Ingratus eft,qui accepiffe
beneficium ie negatquod accepit : ingratus eft qui diffimulat,
ingratusqui non reddit: omnium ingratillimus qui oblitns
eft:odiofus qui exprobrat, aut qui afliduacommemoratione
benefa&igratiamdebitam imminuit. Similis eftcapellsevi-
tiofae,qusecumheroquotidiemulcl:ram lacte plenanvdcde-
rit,ni£ caveatur?eam pede impulfam fubvenit, aut ex-o-
nerataalvoftercorelacfcedatum
corrumpit.
Francifc©
IM. B L E' M A T A
XXXIIIL
—
«Sfc
«*
Fraixcifco SarrmNanceiaiio. I. C
XAPIC
AXAPIC .
S^ Victto datyhu dat,cantant proverbta:ftcut
Muneraqua tardo vcniunt pedemuneranonfunt.
Nam,qu<e hucommendet,Grat\a nullafubeft.
3
PRjETEX-
7» t tACOB. BOISSARDI
XXXV.
PRjETEXTV NOCENTIOR*
TOtius jufticise nulla cft capitalior peftis, quam eorutn3qui
cum, dum maxirae fallunt,idagunt , vt viri boni \ idean^
tu r.Hypocrifis teterrimu m eft viti um; qua foci e tatis h um an a?$
omnifque amickiae vis corrumpitur <& concidit. Cutnqtie iil*
omnigenere hommum reprehendendanYjiliiis abominan=»
da merito debet effe,qui fuas iras> inirnicitias , ambitic neir^
-praetextu pietatis&religionis tcgunt & fatiantianima; mala:&
i-ncendiariae>feditionum& difcordiarum fomites ttetafraude
fercntes. Iufticiae pars prsecipua eft noh violare homincs. Ni-
hil ajufticise officio nvagis eft&lienu , quam itiferre kijuriam*
Nihil tetrius aut inhumanius,quam nocere charitatis fimula^
tioue. Inimicum apertum fugimus &eaVemusilliusviolcn-
tiam. Inhypocritaecalumnias & injuriam citius impinginuia
& labimur,quam animadverterimus : Si potitfimum authori-
tate& potentia, vel fan&imoniaeinter bonos exceilant opi-
nione. Eorum violentiam difficilius evitare pofTuntoppreflij
qu6 plures habeant fuae improbitatis fautores,etiam inter bo*
nos,quibuslarva integritatisimponuftt. Nihil taminhufna-
num>tam deformc/tamiliiberalevidetur, quam adfummum
imperium fummam acerbitatem nature; adiungere,& il-
li belluina? crudelitati larvampietatis
induere.
i?etro
r - . ■
emblemata;
XXXV.
7?
PefroFridericoMin4ano. L C
PRATEXTV NOCENTTOR
"^TVlIa efljuftUU peflis capitalior%'lis
x ^- Larvata apparent quipietate bom~
Quo plura intulerint incautu damna noct n ces,
ln de illi laudis plus meruijje volunt.
L 4
AMOR
fi I. J4A.C0B. BOISSARDI
XXXVI.
AMOR TECTVS ARDENJIOR.
TT^Ifficiiimum eftjuventutemintralimites fui ofricii conti-
•^nerejacftolidasillius setatis refrenare pafliones & affe&us,
quieomagisaeftuant,qu6magisteguntur. Nulli hominum,
aut faltem paucis^natura datum eft , vt eodem tempore multo
amore inflammetur,& prudens fit. Amore judicium perver-
titur,mens indiverfumdiftra&a, non poteft imaginari quai
re&afunt & neceffaria. Flu&uat omnis amans. Vismagna
mentis,blandus atque animi dolor amor eft.Quae res nec mo-
dum habet , nec coniilium;ratione modoq; tra&ari non vult.
Amorem fe&ari folent cura, segritudo , dolor. Amori acce-
dunthascvitiaiinfomnia)2erumna,error;,& terror,&Fuga,in-
eptia,ftultitiaque adeo>& temeritas , incogitantia^excorsjim-
modeftia^petulantia, cupiditas, & malevolentia. Inhserct et-
iam aviditasjdefidia , injuria,inopia, contumelia , & difpcn-
dium.Tmprobeamor, quidnonmortaliapeclioracogis? Cru-
delisamor, cujusparva flamma primovaporedeled:at;atfo-
mentoconfuetudinisexafftuansimmodiciardoristotumho-
minem perurit.Amantes amentibus haud abfimiles; qui fcip-
fosnefciunt,&quidagantignorant. Libertas quoniamnulli
jamreftatamanti;Nullus libereritquifquisamarevolet, At
quifquis in primo obftitit pepulitq; amorem,tutus & vi-
clor fuit. Qui blandimento dulce nutnuit
malum,fer6 recufat ferre, quod
-fubiitjugum.
Pomponio
IMBiEMAT A.
XKXVI.
75
2xi&*5c
IPompoaioRicio N^apolitano.
_ . . _ * g*>
AMOR TECTV5 ARDENTIOR ,
-pv Ij^firj/f? efirapidamfrenis cohibere fuventam:
^* Sapeeslauriga noxia ,fape rotis*
Condupluat vires teclus vehemmtius ignis.
Quofymagis tegitur,tum maguardetamor.
M
VOLV-
74 t lACOB. BOISSARDI
XXXVII..
VOLVBTATIS VS.VR^ MO<RBI.
Nlhil feruilius abje&iufque eft, quam voluptatibus obno-
xium videri.Infaniam aufertmedicus;voliiptas cumzque.
mentem eripiat homini,vix fanabile maium eft. Nulla capita-
liorpeftishominibusanaturadataeft> quam voluptas. Nanv
exhocfonteproditquicquid eftinhominum vitafcelerum &;
calamitatum. Voluptati inhonefta parata eft cofries pceniten—
tia. Quam optirne hoc naturacomparatum eft, vt ha? dux res
fefeinvicemcomitenturyvoluptas&dolor. Luxunihiltur-
pius:Libido pecuderri exhomine reddit. Fluitvoluptas>&.
primaquaeque evolat;fepiusque relinquitcaufaspeenitendi,
quam reeordandi. Pleriquepropter voluptatem,& parvam &
non necerTariam y tum in morbos graves, tum -in-damna, tum
in dedccoraincurrunt : fa?pe etiamiegum , judrciorumq; poe—
nis obligantur. Quomajoreftvoluptas, eo*magismentema^
fua fede & ftatu dimovet. Quapropter qui voluptatibus- du-
cuntur,&fevitioruillecebris,&cupiditatumlenociniisde-
cIiderunt,adReipublic2e guberriacula noirfunt admittendi.
Fierienimnonpoteft^utanimus libidini & cupiditatidedi-
tus>prudentiavalere3confilioproderTe,& difcernereve-
rum a falfo porTrt-nedum aliis confulere, cum
fxbiipfidtrnutilis.
hiyio
15
£ M BLEMAT A. 75
XXX VIL
Lirio Algcrio Nolano^
V0LVPTATI5 VSVRA MORBI
SPerne voluptatemtmultorum efl efca malorum.
S olicim moeror cuifolet ire comes.
mmufur&morbud9lor%angor>egeftdSi
Etpudor,&nudo corporepauperies.
M 2
DELE-
%& t IACOB. BOrsSARDI
xxxviiil
DELECTAX ET angit.
XTVlla capitalior peftis^quamcorporisvoluptas, homini-
- busanaturadataeft. Imitatrix enimbonieft, malorum
mater omnium: cujus blanditiis corrumpuntur qua? natura
bonafunt. Efcamalorumeftvoluptas,qua hominescapiun-
tur uthamo pifces. Venientes voluptates fucata fpecie blan-
diuntur, abeuntes autem pcenitentia ac dolorem relinquunt.
Ex earum aftectibus fere omnis humanse vitse pernicies rrafci-
tur; cui a naturaparata eft comes triftis pcenitentia, ac dolor.
Voluptatesblandiffima? dominar, faepe majores partes animse
a virtutedetorquent. Virtutesmaximas jacere oportet, volu-
ptate dominante. Huic qui deditus eft , illi omnia fenfu non
rationejudicandafunt; eaque dicendaoptima quae funtfua-
vi/fima. Nemoeftdignusnomineh*ominis,qui unumdiem
totum velit effein voluptate. Omnis noftra curadebetin hoc
verfari femper fipou*umus,utvoluptatisfomenta, & dulces
illecebras a nobis fubmoveamus : Nobifque perfuafum efie
debet,fiDeum,hominumque focietatem,adquam nati fu-
mus,velimuscolere,utnihiliniufte,nihillibidinose,nihil in-
continenter faciamus.Honefta bonis , non occulta querenda
funt. Eafuauitasquae ex voluptateemanat,ftatimina-
maritudi nem ecm verti tur, dele datro-in
dolorem.
Bafilio
XXX^IIL
7?
asessefe
Bafilio GRar6ad# AlBano.
(DlLECTAT iET ANGIT
OPhulafentit apumjum dulcu mettarequlrit
T* Conditain HybUisfiultapuellafavis.
Sic quoque deleclat damno/a angit^voluptas;
lnquefuit celatjphula miUefavis.
M 3
VBI
|L. X IACOB. BOISSARDI
XXXIX.
!£V
^^eete^.
VBI VOLyPTAS IMPERAT fL^INC
_. ^ extruditurvirtus.
iMpedh confilium yoluptas , xati-Q-ni inimicarn€chabetuk*
$ v *lum cum virtute commercium. Propterea in voluptatis re-
:gno virtus non poteft confiftere. ^Nihil altum,nrhil magnifi*
cumac divinum fufciperepoffuntj qui fuas omnes cogitatio-J|
nes abjecerunt in rem tam humilem > tam turpem, tam con-%
temptam. Omittendae funt omnes volur/tates3 relinquendus p
luxus, & mo$liadele<5tationis ftudia, quse homines a virtute
alienosreddunt. PerniciofafunteablandTmentajquibusfo-'
pita virtus fuum amittit fplendore. Cum enim corpore c«n-
ftemus & animornonminorem curam animi quarri corpcris
habere debemus.Duplex eft vis animorum^una pars in appe-
titu poilta eft:altera in ratione, quse docet & explanat quid fa-
ciendum,fugiendumve fit : itafit utratio pradit, appetitus ve-
roobtemperet, 11 animus iitinteger. Animimorbifuntcupi-
ditates immenfa^non folum glorise, drvitiarum , dominatio-
nisque,fed etiam libidinofarum voluptatunvquae animos ex-
edunt, conficiuntque curis, judiciumpervertunt, necper-
mittunt ullam cum virtute afTbciationcm autcommercium»
Contrariaenimtenent,.nequeullavtriufque
poteft evenire convenien-
tiau
Philippae
IMBL E*SPA TA;
XXXIX.
m
mm^m&&mm&^
PkilipparLazasae Poiarre.
j VBI VGLVPTAS IMPERAT ILLJNC BXTRVDITVRVlSw,
TD EgnattthimoUi IkxufatiafdVoluptdSi
^ lUtc virtuti non daturejfe tecm .
^amque h& dtverfts committunt pmlutfgnu*
P&pesuasfa gerunt smba inimicitias.
M 4
EBRIVS
fc I. IACOB^BOISSAR-D*
i
XL.
EBERIVS INSANO EST SIMILIS.
TjOmini intemperanti venenatu. eft vinum. Ab infano mi-
•^nime dirfert cbrius ; & hic & ille mente capti, in vxorem,
liberos,amicos & proximum quemq; fine difcrimine fejviunt.
Vinoforma perit, vino corrumpiturastas. Vinum mors me-
moriae. Magnum hoc vitiumvino eft ; pedes captatprimum,
ludtator dolofus eft. Vno namque modo vinavenufqueno-
cent: Vtvenus enervatvires, fic eopiavini ; & tentat grerTus,
debilitatque pedes. Balneavinavenus corrumpunt corpora
noftra,utvitamfaciuntbaineavinaVenus. Periculum minus
iugiendumeftquamebrietas. Siunum inlocum eollatafint
<omniamala, cumturpitudine ebrietatis no eruntcomparan-
da. Omniumperturbationumfons, eft intemperantia; qua»
eftatotamente,etiam are<5f.arationedefe£Uo;ficaverfaapre-
fcriptione rationis, ut uullo modo appetitione animi regi vel
contineri queat.Mcnte enim recte uti non poflunt , multo ci*
bo&potione repleti. Ab ipfatemperantia, & modeftavita?
rationetranfverfumunguem nonoportetquenquam inom-
ni vita fua dlfcedere: multo minus in beluinas iftas ingurgita-
tionesfefeprovolvere, quibus fimiles imope-
jores brutis homines reddun-
tur.
Profpe-
EMBLEMATA.
81
XL.
^*^^ ^hs^ ar?)»'^ «ci^HrMtf^^
y..^3&*:& ■%->)*«
Ki*7««£>**j£-
Profpero Ventidio Nucerino,
EBRIV,? IN5ANO ET ^IMILI^,
|7 Brius tnfano eflfmttis: vmumj3 cicura
Eft bomtriu W§Cdtdsfirm*% cuitapmi.
Luchitor vafcr eft, & decfpit arre dohja:
Namprimum captat dcbditat^pedes.
N
GRAN-
8* t IACOB. BOISSARDI
XLI.
GRANDE VECTIGAL PARSI- ■ ;
monia. • ' ~"
"T TIcScus cultusque corporis ad valetudinem referantur.& a.d
\ vires^nonadvoluptate. Efleoportetutvivas^nonvivere
utcdas. Tantumcibi &potionisaccipitvirfrugi,utrefician-
turvirescorporis,nonutopprimantur. Iucunditasenimvi-
ct.us eft in defiderio, non in fatietate. Nihil in dignius eft ho-
mine,quam fui ventris mancipium fieri,& turpis crapule_ fub-
ire jugum. Vidhis moderatus grandis eft homini fobrio the-
faurus. Si res tua non fufficittibi , tu parcendo fae ut fufhcias
reitua*. BeneeftcuiDeusobtulit,parcaquodfatis eft-manu.
Serviat2eternum,qui parvonefcietvti. Quineccffariiseon-
tentuseft,vilemfibifacitannonam.Quod vulthabet,qui vel-
lequodfatis eftpoteft. Etisminimoegetmortalis, quimini-
mum cupit. Quod fatis eft cui contingit, nil amplius optet.
Divitias grandeshomini funtvivere parcesequoanimoineq;
enim eft ufquam penuria parvi.Auream quifquis mediocrita-
temdiligit, tutuscaret obfoletifordibuste&i,caretinviden-
da fobrius aula. Omnibusenim in rebus qua* tra&antur
in vita,modum quendam & ordinem adhibentes,
honeftatem & decus conferua-
bimus.
Nicolao
EMBLEMATA.
XLI.
«3
issEmsstmsesg&SBssB^
sssisss^S;
cGJk'
Nicolao Houllonio Metenii,
GMNDE VECTIGAX PARSIMOJNTIA
J~\ Ivitugrandes homini funt vivereparce:
Dtves cut rerum fuppetit ujus , erit.
Si non fufficiat tibi res tua.contrabejumptus:
Angufia^reijicbene jufficies^
' " N i
PAV PER
8.* I. IACOB. BOISSAFvDI
XLIL
PAVPERTAS LEPRiE SPECIES.
/^vMneshocliberefatebutur, paupertatemnonclTevitium:
^^Quicunquetamenpaupereft, inglorius&fcreinfamiseft
apudomnes. Pauperi nullaeftautoritas,nullafides. Paupe-
rumvanifolenteffefermones. Pauperlicetdo£his, prudens,
& probe eruditus,gratiam ditiorum mereri nunquam videbi-
tur.Paupertas per fe nihil mali liabere dicituncomitem tamen
habetfemperfecumcontemptum.*Nilhabet infeiix paupcr-
tastriftiusinfe,quamquodridiculoshominesfacit. Tantum
fidei quantum nummorum. Paupertas a lepra non cft ablimi-
lis : ab utraq; qui tenetur , fugitur ab amicis & confanguineis.
Multa vilia ckfervilia negotia liberos homines & ingenuos
paupertas agere cogit : ob quas mifericordiam potius quam
odiummererividentur. Amicushofpes fi paupereft, primo
die admittitur,fecundo foetet, tertio extruditur. Paupertas ut
perfenon eftimprobanda,habettamen infe, quo efEcaciter
egenosmoveat,&:pelliciatadmaleagendum. Malefuadafa-
mes eft. Nullum ad turpitudinem virgini lenocinium fortius
eftpaupertate. Virprudens, etiamli divitiis inhiare nondc-
beat,paupertatemtamen,quantumpoteft, dum fugit,facit
bene. Labemenim turpemvirtutiinuritcgeftas. Etge-
nus & virtus,nifi cum re, vilior al-
gaeft.
Ioanni
EM B L E M A T A.
XLIL
85
SllfSSSSSISS
loanni Aubrio Trecenfi.
PAVPERTAS LEPRiE> 5PECIES,
T)Aupertas vttium non efi-fordet tamen omhis
Pavper, & egYCplojemper honorecaret.
Ifi lep£ Ipeciesiqua fi teneare, propinquum
(Excufes auamvis cmnia) nemo volet.
N 3
BONO-
8£ I. I A C O B. B O I S 5 A R£> I
XLIII.
BONORVM PROBRVM EST, VIRVM
probum indigere.
/""Wi patrimonium nimis exiguum relictum eft a parcnti-
^bus^necilliadneceffarias res fufEcit; cuifortuna?,bello,
impofturis autviolentia aliena ereptsefunt: qui in egcft&tem
ftoliditate focordia , ingluvie , defidia, aliave culpa incidit, o-
pesque>quaspriushabuit,decoxit,cum magnoadverfario co-
fli&atur: Quacunq; caufapaupertashomineminvadat^fcm-
pergravis,femperonerofa, fcmper opprobriis plena exifti-
matur.Externis quidem bohis homo non fit melior : nulla ta-
men virtus fuum retinebit decus in egeftate. Mendicitas cnus
eftintolerabile:aquaquo magis diftabis, beatiorjudicabcre.
Vitam ciuxfaciunt beatiorem , res non parta laborc,fed reli-
Cxa.Nulli vitio dari debet ea fi bi parare cjuae defunt } Paupcrtas
multis portam claudit ad honeftas acliones. Nonnuncjuam
etiamadresindignas quafi humeris protrudit. Burum&in-
tolerabilconusegeftas.Inextrema inopiaconftitutis, difficil-
limumeftemergere: Qmtamen paupercsfuntfincculpafua,
contemnendiproptereanonfuntjfi boni virifunt. Horum
indigentia ditioribus probro effc debet.Bono beneficiu con-
ferrc,boni viri eft. Quod benc fit bonis haud perit: nati
fumusnon nobis^fcdpatrise, fed amicis,
{q<\ virtute ac pietate prse-
ditis.
Petro
E M B L EMAT A.
XLIII.
«7
XJ^» '^2 t^^of ^^ k^-^U, V**S? *#* %r> 5^***V^ T^jSr* ^' %
\ m ■:.
Petro Lepido Metcnfi.
BONOKVM PRDBKVM E5T VTRVM PRQBVM IIVDIGERE,
QViprobus efl,& eget \pobn\u\ nonfitegeflosx
x ta ditesprobrum manutd omne bcnos,
Lorgiru quodcunque probo jibi gratavhtfim
Id virtus multofosnore rejHtuit.
■ N 4
VITA
88 L IACOB. BOISSARDI
XLIIII.
^a^ms&^^^^^^
;!Sti ■■ ^-'^-^-^ .f^jeCQ^KSSf
VITA AVLICA SPLENDIDA
miferia.
"\ A El amarum comedit, cibosq; aloe tinc"tos;captiva liberta-
"*-^Jtefruitur,jugum compedesqueaurccstrabit, fplendide-
que mifer dici poteft,qui aulicis vin&us illecc:bris,fui juris cf-
fe nuncjuam poteft. Is ll coferat potenioru fafturri , & faftidia,
ingratitudinem fuperbam , & contemptum quem cogitur to-
lerare,cum omnibusdeliciis & voluptatibus aulicis,fntiet
fuam conditionem non multum differre a fcrvis,qui ad crga-
ftuladetruduntur.Infelixeftillafelicitas,qu3Ebominemlibe-
rumfubjicitpafficnibus& pravisaffecStibusftulti diuitis,fpe
levispra-miolijVel inanisgloriaepropofltaivelquod omnium
turpiffimumeft,proptcrvoliiptatcs,fcelcrumqucimpuiiita-
tcm;qu£omniafruc5tusfuntpeculiares vitseaulicafiex quibus,
cum maturavcrint,morbi , cotemptus, ignominia,ingratitu-
do,feraquepcenitentia nafcitur.Homo ingenuusad .iibcita-
tem natus eft,& ad eam retincndam naturainftigatur : Omnis
fervituseftonerofa. fervirefuperbis,improbis,infoientibus,
violcntis&impudicisjintolerabile. Iilc liberdicincquit, cui
mulier,cuipuer,cuiimprobusimpcrat:quiniLilji Lcntiau-
detncgare, nihil recufarc. Si pofcit, dandum cft, fi vocatve-
nicndum,fi ej!citabcundum,ii minaturextimefcendum,
Non bene pro toto libertas venditur
auro.
Paulo
EMBLEMAT A.
XI, I III.
8p
Paulo Meliflb Com.Pal.
VITA AVUCA 6PLElSrX>IDA .MLSERXA
M
E/te aloem ttntlam comedes, & dulce venenum;
Servaque inaurato colla premerejugo;
Aegiftiquenurtts tmttabere qutfquis m aula
Deperdes mifetotemporafervitto.
O METVS
$• t IACOB. BOIS-SA&DI
XLV.
METVS EST PLENA TYRANNIS.
^Yrannusomnisinimicuseftlibertati,&legibus cotrarius;
-*" Nihilauretyranni violentius;nihil rapidius ad inferen-
daminjuriam.Perpetuaformidine flu&uabit, qui tyrannum
fequetur.cujusamicitia inconftans& mutabilis,animusque
ad iram & vindidam obleviflimas fufpicion.es procliuis eft.
Vt tyrannusmaluseft &improbus, fuifimilibus aulicisgau-
det&dele&atur;,quibusnequeparcit,leviterkritatus.Etcunv
feiatfeabomnibusmetui,omnesquoquefufpec3:oshabet,in-
ter metum & fpem dubius fertunnihil non formidat;obje<5Hs
omnibus,movetur:nihilinaufumnihilintentatumreIinquit
quod non aggrediatur, utafe contrariosconatus removeat.
Magnum eftPerfonam inRepublicatueriPrincipis,quinon
animisfolumdebet, fedoculisfervire civium. Nontantum
malieftpeccarePrincipes,quantum illud quodpermultiet-
iamimitatores principumexiftunt,Rcgisadexemplum totus ■
componiturorbis. Quaecunqiiemutatio morum extiteritin
Principe,eademinpopulo ftatim fubfequitur. Etvitiaquas
Principes[concipiunt,ea celerrime infundunt inciyitatem:
plusque exemplo quam peccatonocent. Felixfortunatum-
queregnum,cuibonusReximperat,legumfautor,
& bonorum morum promo-
tor.
Fabio
«MBLEMATA,
XLV. .
«i
*SW£*i£tow*
XSHJXkks*
Fabio Tami* Salernitano.
METVS
EST PLENA TYRANNIS.
MSHfe^SI
Wi 1
1 1-r'^^l '■!■'- : r
8 ■ itff Bllli ~-c£^%. -^feJlS^ -•
§11
fl
p!
jj__|l^ JS|
lp IPlPillill ~ i^!w^R^'iK ' ^" i '" * I i
B/// 1 ^ Jpw*'
„/ /.^ - >-'"*■ — - 2EST^' iuS-sl „£. v i- — .* .» ■? j|l§ g9i
MW^^^Bk tfjfc i
lE'N_i|b, K '' ' . '' ' _rf>c iMnf
lt___f lil "''•.", ^' • ' / J • t UP j
^^p^J^^^^
4.
A sfentatorem penfo typnjfitts enfe
•CV Circunftent regemquanta pericla docet.
$i boniu eft, pofitis vhet fecurior armu:
Si malm^inftanueftproximusexitio.
O 2,
NVLLI
$1 I. I A C O B. B O I S S A R D I
XLVI.
NVLLI PRjESTAT VELOX FOR-
tunafidem.
"\ 7Aria eft vitae commutabilisque ratio , vaga volubilisque
* fortuna. Nihilefttamcontrarium rationi^&conftantiae,
quam fortuna. Ea enim non folurn ca*ca eft,fed etiam plerun-
que efScit ce;cos,quos complexa eft.Qui fortuna afpirante ex-
tolluntur^fsepe efferuntur faftidio& contumacia. Nihil eft
infipiente fortunato intolerabilius: Caeca quoque dicitur,
quod nihil cernat qu6 fefe applicet.Sa^pius fuaindignis largi-
turmunera. Infanamillamquoquevocaruntantiqai, quiaa-
trox,varia,incertaquefit,&inftabilis. Datquodcunquelibet
fortuna,rapitque.Brevis eft magni fortuna favoris. Ea vitrea
eft,& cum maximefplendet,frangitnr.Citiusfortunam inve-
nias,quam retineas.Nunquam enim magis conftans eftjquam
infuainconftantia&volubilitate.Fortunse muneribus uten-
dum,nonfidendum.Qujcquidinaltumfortunatulit,ruitura
levat. Fortunse fsevo lseta negotio , & ludum infolentem lude-
repertinax,tranfmutatincertoshonores,nuncmihinuncalii
benigna.Et cum blanditur, tum maxime metuenda eft. Qua-
reoblatamutramvis fortunam,iuxtafufciperedi-
fcat,quianimo effetranquillo
cupit.
Dionyfio
EMBLEMATA,
XLVI.
5>3
*gv#«>9 *«toiff|g «ry Jf^i^v^
£2*
2, ViW :gK?W JujP5***^ A^""
Dionyfio LebxoBathillio.
JWVin-PR^^l^T VILOX FORTKtfA FJTMM „ ]
T\Vm n®hisfrftunafavctyb!anditur,& offert
*~^ Subfidium,nebis eft metuenda magis.
llliwfe bomsydum arrtdet Uta:fruamur:
Uanc reperire quidem,non retincre liceu
O 3
VIRTVS
•94 I. IACOB. BOISSARDl
XI. VII.
VIRTVS EST FVNERIS EXPERS.
QVsecunque in rerum natura confpiciuntur, ea interitui
/ubjedtafunt. Robur,valetudo3 divitise, forma,dignita-*
tes , reliquaque bona, quibus commode vita hsec tranfigitur,
cit6 evanefcunt. nihileft inhocorbe terrarum quod fitper-
petttu^a^Solajfirtus ^hefauruis-eft-homim-eonftans^ & pecu-
lium aeternum . vitam h~anc quam vivimus , fibene confidere-
mus3brevem,dubiam,& inquietam, nomine vitse non digna-
bimur,ii a virtute remota fit.Prima pars sevi fefe nefcitj media
curisobruitur,; ultima moldfta fene&ut^premitur. Formse
gloriarluxaeft,&fragilis.Gaudia non remanent, fed fugitiva
volant. Divitiaruincertaeftpo(rejfrio:opesfuntfarcin«men-
tis. Crefcentem fequitur cura pecuniam. Robur morbis & fe-
nec~ta debilitatur.Pauperies obruit hominem probris & infa-
mia.Rariamici,iiquefucati&inrideles. Vt funthumana,ni-
hil eft perpetuum datum. Debemur morti nos noftraq;:Om~
nesunamanetmors, Atvirtuseftimmortalis.Nunquam Sty-
giasferturadundas inclytavirtus. Benevivere bis vivereeft.
Semita, certe, tranquillae pervirtutempatetunicavitae:
Sola perpetuo manent fubje&a nuili mentis
atqjanimibona. /
Iacobe
EMBLEMATA.
XLVM.
n
*B*3gtf
Iacobo Santalbino Mcdico.
SOLA VIKTVS EST TVXI.KIS EXPEKS
1 m
1 m
II
^7
wMmiM jp
mii; \^ ^ni jisijta
r
=
T> Ivitias fruftraiaclant tituhfque genusjj.
*r Qui creduntfe iflis &/ua nominihm.
Uis Jpes nixa labat mors hac raptt omniafecutn.
Decunclis virtusjolajuperfie* e it.
O 4
MENS
*>6 I. IACOB. BOISSARDI
XLVIII.
MENS INCONCVSSA MALIS.
/"">Vmfapientiadonum Deifit;nosque a malarum cupidi-
^^tatum impetu & violentia vindicet ; ipfiufque foi tuna' in-
juriammodefteferredoceat, omnes frobis aperiatvias , quse
adquietem &tranquillitatem animiducant;eanihileffepo-
teftoptabilius,nihilpraeil:antius, authominemagnanimodi-
gnius.Cum perceptas penitus & pertra&atas humanas res ha-
Deredoccat,nihiladmiraricumacciderit;nihil antequame-
venerit,nonevenirepcffearbitrari. Itaque Sapientisanimus
magnitudine confilii, tolerantia rerum humanarum, con-
temptione fortunse, virtutibus omnibus feptus , vinci aut ex-
pugnarinonpoteft, Eftenim Sapientis quicquidhominiac-
ciderepoffit,adidpra?meditari>&ferendum modice.fi evene-
nt:nihil ilii videri magnum inrebus humanis: cum femper a-
nimo fic excubet,ut ei nihil improvifum accidere pofTit,nihil
inopinatum^nihilomninonovum. Atqueidcmitainomnes
partesaciemintendit^ utfempervideatfcdtm fibiin ccelis.&
locum fine moleftia atque angore vivendi paratum: ut qucm-
cunque in hac terreftri vita cafum fortuna invexei it,hunc ap-
te&quicteferat. Abftrahitcnim nosabhis corruptibi-
libus, utfirma fpe,&rverarldepoffidea~
musseterna, &iisfrua-
mur.
Georgio
EMBLIMATA.
XLVIII.
97
m^mmmm^mm^
»*$;.•
m
GeorgioBcrtino Medko.
^£EN<T DTCONCraSA 7V1ALISV
-r yTpelagi mediis rupes influftibus extans
▼ Aeftumcommotifertbene firma jalu
Sic vit<& quiforti animo eft ac mente, procellas,
Propojita^etiam morteypericlaferet.
P
SPES
P8 I. I A C O B. B O I S S A RD fi
XLIX.. :
'^(^^^^^^^^^^'«^k^f^k^^^n^i^h^ «M^
SPES GOELO CERTISSIMA VENIT.
QVicunq; in rebus humanis fpcm collocat, ille, uti digntir
keft,f«pe fallitur : exituscjue incertos fua^que expeclationi :
contrarios experitur. Nihil firmum,,nihil ftabile eft in hac vi-
ta. Refugiumnoftrum &prsefidiumin adverfis tutiuseft3&:~
loco magis munito repofitum., quam ut ab eo abftrahi aut de-
jicipofTimusrnempeinccelis^aaquos oculorum mentisaeie-
nos penetrare doeet Sapientiadivina :cujus providetia, & cu-
ra vigili ita fepti fumus,ut cum ea nitimur & inha?remus3nihil
nobisobeffepoffit. Nullamceniatamfuntmunita^ quinma-
chinis&furfoflionibus^autjUtnihilhoru, proditionecapian-
tur. Securitas^cjuam ex Patris cceleftis recipimus promifIis,ta-
ta eft, utfpe ac fide inexpugnabili jam fruamur bonis adhuc
abfentibus. Nequeeftquicquam.,quod nos poffit divellere.
autfeparareabillacharitate, qua nosbenignusDeusample-
clitur.In rebus humanis ita natura comparatum effe videmus, -
ut nihil fit ex omni parte beatum, nihil perpetuu. Novit pau-
cos fecura quies: & ideo^quamcunque Deus tibi fortunaverit
horam,gratafumemanu.adimmortalia&cceleftiacon«
£ugiendum,qua2 incertis cafibus fubje&a
non funt.
* EridericQ
#*
E MBLEMATA
XL.IX
5>£
»«a
Friderico Sylburgio.
^PLi* CO£LO CZRTlSSIMJi. VENIT ..
aF//^«» *» humanls rebusffiem cotiocat, audet
^Adriacos lacera/cindere lintrefinus.
Si qua tamen reftaunobis certiftma cozlo
Cerniturya/ummis anchora mijfa Deis.
P z
MORS
. MORS EXTRA PERICVLVM NOS
collocat.
T TltaKaec caduca & miferabilis, navigationi pmculbfic fimi-
™ liseft : in qua fluctuamus naufragis plerunque miferius,
palmumunumautduosamorteremoti. Vitadataeftutenda
homini. Optima. quaeque diesmiferis mortalibus amprima
fugitifubeunt morbi,triftifque fene6tus:& labor &:dur« rapir
inclementia mortis- Longius aut propius mors fua quenquc
manet.Finis alteriusmali,graduseftfuturi. Omniumrerunr
eft vicin7tudo.Omniaortaoccidunt;aucl:aquefene{cunt.Qui
fapit homo fe prius morti quam vita? parare debet;atque adeo
putare extremum femper adeffe diem.Haec eft hominis fors &
conditioyUtquamcitbinlucemexeatjmoriturusexiftat.Quis
furor eft atra bcllis accerfere mortem >imminet& tacito clam
venitillapede. Morsa^quat fummisinfima,involvithumile
pariter & celfum caput.Stat fua cuique dits; breve & irrepara-
bile tempus omnibus eft vita?. Fata manentomnes. Nemo
tamdivoshabuitfaventes, craftinum utpofTitiibi polliceri.
Mors ultima linea rerum.vita & rnors jure nature^ funt.Et cum
naturanobis hanc vitam commoradi diverforium non habi-
tandi dedit : qua? cum aerumnis & calamitatibus plena fitj
mors calamitatum requies putan-
daefh
Petro
E-M B L E M A T A.
L.'
101
^SSBSS^SSSS&SESSSSSSSSBS
B^&XA^rb*:^
83
Petro Gualtcrio Chabbotio.
JVLOILS JEXTl^A P£RICVXK NOSCQLLOCAT ,
y\ Vm juva,t hanc animam mafe fidecredere Puppi; ^
A tque hinc Scytta minax, inde charybdis atrox:
Nunquam erit abfquemetu ambiguo,immunifquepericlis>
Dum repetatpatriam,Jidera fumma 5 domum.
P 3 EXPERS
I02
L IACOB. BOISSARBI
LI.
EXPERS FORTVNjE EST SA-
pientia.
T^Ortunam antiqufcoluere ut Dcam;dominamque rerum
**■ vocarunt: cui attribuerunt ordinationem & difpenfatio-
nem bonorumomniunvquaeadhanc vitam pertinent. Nos,
quimeiiusexfacris literis inftruc~tifumus , referimus omnia
ad Dei altiffimi providentiam , cujus arbitrio etiam leviffima
inhocmundo geruntur. Fortunarnomen rionadmittimus.
Ciim autem antiqui illam volubilem , inconftantem,& levem
judicarent, bona quar extrinfeca funt, illius poteftati fubjece-
rut.Qu^cumfacilepereant^eifluat^&elabanturepofleflorum
manibus,tamq; dignis quam indignis fine difcrimie coferan-
tur,vir prudens & cordatus iis utitur ad neceffitate : neq; i n iis
ullam fuaefelicitatis parte conftituit, ficutftulti faciunt: Sedl
Deo optimo maximo fapientiam pofcit, thefaurum omni au-
ro precioforem; qui auferri nequeeripi poteft a poffeffore,
fummisetiaminafl-li&ionibus conftituto. Hisdivitiisck bo-
nisanimifultus , fortunam ridet&defpicit. Sapientiaenirn
eftrerumdivinarumatquehumanarum fcientia: inquacon-
tineturDei&hominumcommunitas,& focietasinteripfos.
Hac prseceptrice iii tranquillitate vivi poteft, cupiditatum ar-
dore reftin<5to. Eft enim verafanitas animi;qua2
unumquemquedocet, utfeipfum •
agnofcat.
Rudolpho
1 M: B |,I#AT&
LI.
X0j:
- T¥^^*^£>tf£SSV;
3*
^■^
RudolpHo Magiftro Medico*
£XP£RS FORT KKA £^T SA.V1ENTIA ,
YfOrtuna dubiahaud vebiturfapientia tymVte
f- Nec vanisfulta eft indiga divitUs.
Sed cura vigili &fiudio folerte parata,
In varia rerum cognitionefeder.
F I N I S.
d>